 Romeo en Julia Romeo en Julia is waarschijnlijk een van de meest bekende toneelstukken van Shakespeare. Hij schreef het toneelstuk rond 1594 / 1595. Shakepseare heeft het verhaal niet zelf verzonnen. Hij baseerde zich voor een groot deel op een gedicht van Arthur Brooks. Ook dit gedicht was niet origineel, maar een bewerking van een verhaal dat al ruim honderd jaar werd verteld. De kracht van Shakespeare was dat hij bestaand materiaal op een nieuwe manier wist te bewerken.
De Montagues en de Capulets zijn twee rijke families uit het Italiaanse Verona. Zij hebben al eeuwen ruzie met elkaar, wat regelmatig tot gevechten lijdt. Escalus, de prins van Verona, is de eeuwige vete zat en kondigt de doodstraf aan als er nog meer gevechten tussen de families plaatsvinden. Romeo, een Montague, is verliefd op Rosalinde, een Capulet, maar zij beantwoord zijn liefde niet. De Capulets organiseren die avond een gemaskerd bal om de dochter des huizes, Julia, te koppelen aan graaf de Paris. In de hoop Rosalinde daar te kunnen zien gaat een gemaskerde Romeo naar het feest van de aartsvijand. Als zijn oog op Julia valt is hij opslag verliefd. Romeo wordt echter ontmaskerd door Tybalt die direct het gevecht met hem wil aangaan. Tybalt wordt echter door de Capulets tegen gehouden omdat dit de doodstraf tot gevolg kan hebben.
Tybalt heeft nog een rekening open staan met Romeo en daagt hem uit tot een gevecht. Romeo laat zich niet tot een vechtpartij verleiden omdat hij niet wil vechten met de neef van zijn vrouw. Mercutio gaat het gevecht wel aan. Tybalt steekt hem neer en hij sterft in de armen van Romeo. Een woedende Romeo vliegt Tybalt aan die nog steeds het mes in zijn handen heeft. In het gevecht wordt Tybalt dodelijk neergestoken. Omdat sprake is van verzachtende omstandigheden wordt Romeo niet veroordeeld tot de doodstraf, maar wordt verbannen uit Verona. Hij brengt in het geheim nog een nacht door met zijn geliefde Julia voor hij de stad moet verlaten. De Capulets hebben ondertussen besloten dat Julia moet trouwen met graaf de Paris. Julia kan haar vader niet op andere gedachten brengen en het huwelijk zal die donderdag plaatsvinden.
Julia vraagt raad aan broeder Lorenzo. Hij stelt voor een drankje voor haar te maken waardoor ze 42 uur dood zal lijken. De Capulets zullen haar begraven in het familiegraf waar zij door Romeo zal worden opgehaald. Hij zal een brief aan Romeo geven waarin hij alles uitlegt. Een opgeluchte Julia gaat terug naar huis en geeft aan geen bezwaar meer te hebben tegen het huwelijk met de Paris. Haar dolgelukkige vader besluit het huwelijk te vervroegen naar woensdag. Die avond neemt ze het drankje van Broeder Lorenzo en valt in slaap. Als graaf de Paris arriveert willen de Capulets Julia wakker maken en merken dat ze dood is.
De verbannen Romeo hoort van de dood van zijn geliefde en besluit terug te keren naar Verona om haar nog eenmaal te kunnen zien. Onderweg koopt hij een gif. Broeder John vertelt broeder Lorenzo dat zijn brief Romeo nooit heeft bereikt. Broeder Lorenzo spoedt zich naar het familiegraf van de Capulets waar Julia ieder moment wakker kan worden.
Romeo arriveert bij het graf en opent Julia's kist. Graaf de Paris is hiervan getuige en vecht met Romeo die hij van grafschennis verdenkt. Graaf de Paris overleeft het gevecht niet en Romeo legt hem naast Julia. Een door verdriet overmande Romeo neemt het gif in, kust zijn Julia en sterft. Broeder Lorenzo komt te laat. Julia wordt wakker en vraagt naar Romeo. Broeder Lorenzo laat haar alleen. Na Romeo te hebben gezoend neemt ze een mes een steekt zichzelf dood. De Capultes, de Montagues en de prins arriveren bij het graf en krijgen te horen wat er is gebeurd. De families besluiten hun vete bij te leggen.
De musical Het idee voor de musical ontstond begin 1949. Jerome Robbins deed Leonard Bernstein het idee aan de hand van een moderne versie van Shakespeares Romeo en Julia. De werktitel was de East Side Story en het zou draaien ronde de liefde van een Joodse jongen en een katholiek meisje.
Het decor, de achterbuurten van New York tijdens de paasdagen. De emoties van zowel joden als katholieken lopen hoog op. De Capulets werden de joden en Montagues de katholieken. Broeder Lawrence was de drogist. Alles leek te passen, maar wat Bernstein het meest aansprak was de uitdaging om een dramatisch verhaal te vertellen met musicalcomedy technieken. Tot dat moment was in de musical nog nooit een drama gespeeld.
Jerome stelde voor om Arthur Laurents aan te trekken om het verhaal te schijven. In april was de opzet van de eerste vier scènes klaar. Bernstein was enthousiast. Echter de grote afstand tussen de schrijver en de componist en het werkschema van Bernstein maken het werken moeilijk. Het project wordt op de lange baan geschoven. Zes jaar later werd het project nieuw leven ingeblazen. Ze lieten het thema joden versus katholieken los en kwamen met een modernere insteek, twee rivaliserende jeugdbendes, de Puertoricanen en de Amerikanen. De show begon in de hoofden van de schrijvers vorm te krijgen. Jerome Robbins was direct blij met deze nieuwe insteek.
Het vinden van producenten die het aandurfden om een drama als musical op de planken te brengen had nogal wat voeten in aarde. De eerste producenten (Cheryl Crawford en Roger Stevens) haakten af. Harold Prince en zijn partner Bobby Griffith durfden de uitdaging aan.
Ook de audities kenden hun problemen. Tot nu toe was acteren altijd ondergeschikt geweest aan zingen en dansen. Maar voor West Side Story was acteren juist van groot belang. Daar kwam nog bij dat werd gezocht naar een jonge cast. Na zes maanden van audities konden in juli 1957 de repetities beginnen. Tijdens de repetities en de try-outs werden nog vele veranderingen aangebracht en kreeg de show zijn uiteindelijke vorm. Op 20 augustus 1957 was de eerste try-out in Washington DC. De reacties van pers en insiders waren wisselend, de kaartverkoop was echter goed. Bernstein was blij met het resultaat. Ze waren er in geslaagd om met musicalcomedy een tragedie op de planken te zetten. Op 26 september 1957 was de Broadwaypremière in het Winter Garden Theatre. De show was niet direct het wereldsucces dat het later is geworden. Pas tijdens de tournee na de 732 voorstellingen op Broadway begon het succes vormen aan te nemen. Na de tournee maakte de musical een succesvolle comeback op Broadway.
De Nederlandse productie van Joop van den Ende Theaterproducties in een vertaling van Koen van Dijk en met muzikale arrangementen van Harry van Hoof ging op 8 september 1996 in Koninklijk Theater Carré Amsterdam in première.
|
In november 1955 kwam de toen nog onbekende Stephen Sondheim in beeld. Na een ontmoeting met Arthur Laurents kreeg hij de kans wat van zijn werk te laten horen en het driemanschap was onder de indruk van zijn talent. Sondheim zou de teksten gaan schrijven. Sondheim had echter zijn twijfels want hij wilde meer dan alleen de teksten schrijven. Op aanraden van zijn mentor Oscar Hammerstein ging hij toch overstag. In maart 1956 werd het project echter weer een jaar uitgesteld. Bernstein moest werken aan Candide. Nadat Candide een jaar later op planken stond kon Bernstein zich weer op West Side Story storten.
In Londen, waar de musical in december 1958 in Her Majesty 's Theatre in première was gegaan, was de show wel direct een succes. Het wereldsucces werd voltooid met de verfilming in 1961 met in de hoofdrollen Richard Beymer (Tony), Natalie Wood (Maria), George Chakiris (Bernardo) en Rita Moreno (Anita). De film won elf Oscars. Hoewel Laurents, Bernstein en Sondheim zich niet goed konden vinden in de filmbewerking realiseerden zij zich dat deze film een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het succes van hun productie.
