/110.jpg) The Who bestaat uit de leden John Entwsitle, Roger Daltry, Pete Townshend en Dougie Sandon en werd in 1964 opgericht. Eind jaren 60 hadden de mystieke denkwijzen van het hippietijdperk hun sporen achtergelaten. Nadenkend over 'de betekenis van het leven ' kwam Pete Townshend op het idee een rockopera te creëren waarin de thema 's religie, beroemd zijn, perceptie van de wereld, perceptie van het zelfbeeld en de zoektocht naar de waarheid gecombineerd moesten worden.
Tommy begon zijn ontwikkeling als meisje. In de laatste regels van een nummer van The Who dat nooit is uitgebracht is te horen 'It 's a girl, Mrs. Walker, it 's a girl '. In september 1968 schetste Pete Townshend in het blad Rolling Stone de plannen voor de rockopera over een dove, stomme en blinde jongen. Zes maanden later werd in Engeland het nummer Pinnball Wizard op single uitgebracht. Nog twee maanden later was de officiële première van Tommy voor de Britse pers in de Ronnie Scott 's Club in Londen. In juni 1969 werd de LP uitgebracht, een paar weken voor Woodstock. In augustus 1969 speelden ze Tommy op Woodstock. The Who was op dat moment nog niet bekend in Amerika. Met Tommy braken ze daar door en werden bekend als de band met de rockopera. In 1970 speelden ze de 'laatste ' uitvoering van Tommy in het Metropolitan Opera House in New York. Hiermee waren ze de eerste rockband die hier optrad. Na deze 'laatste 'uitvoering volgden nog vele versies, waaronder:
Tommy vertelt het fictieve verhaal van Tommy Walker. De vader van Tommy, Kapitein Walker is vermist geraakt in de eerste wereldoorlog, nog voor de geboorte van Tommy. Zijn moeder krijgt een nieuwe vriend en ziet het leven na lange tijd weer zonnig tegemoet. Kapitein Walker komt in 1921 echter onverwacht weer terug en vermoord de vriend van zijn vrouw. De zeven jaar oude Tommy is getuige en zijn ouders drukken hem op het hart dat hij niets heeft gezien, niets heeft gehoord en dat hij er nooit over mag praten. Het gevolg is dat Tommy zich terugtrekt in zijn eigen wereld en niet meer kan horen, zien en praten. Hij heeft een visioen over een lange vreemdeling met een zilverkleurige jas en met een lange, goudkleurige baard. Dit visioen is het startpunt van een spirituele reis. Hij leert alle prikkels die hij krijgt om te zetten naar muziek. Gedurende zijn kindertijd proberen zijn ouders een medicijn of behandeling te vinden. Ondertussen wordt Tommy fysiek en seksueel mishandeld door een neef en een oom.
Met kerst vragen zijn ouders zich af of hij wel een goed gelovig christen kan zijn en wat de gevolgen zullen zijn voor zijn ziel. Tommy leert ondertussen om te flipperen en wordt wereldberoemd. De ouders komen terecht bij een dokter die ze een wonderbaarlijke genezing belooft. Uit de onderzoeken blijkt echter dat Tommy kan horen, zien en praten. Zijn toestand is psychisch. Als zijn moeder zo gefrustreerd is dat Tommy alleen zijn eigen reflectie in de spiegel schijnt te zien slaat ze de spiegel in stukken. Tommy kan weer zien, horen en praten. De genezing van Tommy is wereldnieuws en hij krijgt een goeroeachtige status. Hij probeert zijn fans naar verlichting te leiden, zoals hij die zelf heeft ervaren, door ze te laten flipperen met oordoppen en blinddoeken. Zijn fans pikken dit niet een ook de exploitatie van de fans door Tommy 's familie keren zich tegen hem. Even lijkt Tommy terug te keren naar de staat waar hij in verkeerde, maar hij realiseert zich dat hij altijd heeft willen zijn als zijn fans en dat nu kan zijn.
De Film (1975) Tot de film in 1975 bestond Tommy alleen uit muzikale stukken, maar was er geen enscènering. Voor de filmversie, en later de musicalversie, is de tijd waarin het verhaal zich afspeelt aangepast. Oorspronkelijk speelde het in de tijd van de eerste wereldoorlog, maar dat is voor de film gewijzigd in de tweede wereldoorlog. Hierdoor moesten teksten worden aangepast en de volgorde van de nummers werd veranderd om het verhaal soepeler te laten verlopen. Een belangrijke aanpassing: In de originele versie vermoordt Captain Walker de minnaar van zijn vrouw. In film wordt dit omgedraaid. Hierdoor krijgt de moeder-zoon relatie een incestueuze lading mee omdat de moeder in Tommy haar vermoorde man terugziet.
Door de commerciële uitbuiting door Tommy' s familie en de eisen die hij stelt aan zijn volgelingen komen ze tegen hem in opstand en laten hem in de steek. Zijn moeder en stiefvader worden gedood in het tumult. Alleen en verlaten door iedereen, krijgt Tommy weer een nieuwe verlichting.
- Elton John als de onttroonde flipperkastkoning. - Tina Turner als 'The Acid Queen '. - Eric Clapton als de dominee - Paul Nicholas als neef Kevin. - Jack Nicholson als de psychiater - Ann-Margret als de moeder - Oliver Reed als oom Frank.
Ook voor de musicalversie werden de nummers in een andere volgorde geplaatst en werden teksten aangepast. Net als in de film speelt het verhaal in de periode na de tweede wereldoorlog. De tekst van 'Got a feelin ' 21 is gonna be a good year ' is in tegenstelling tot de film echter niet aangepast, al had het nummer origineel betrekking op het jaar 1921. Door de aanpassing had het ineens betrekking op de leeftijd van Mrs. Walker. Tevens werd voor de musical weer teruggekeerd naar het originele plot waarbij kapitein Walker de minnaar vermoord (dit in tegenstelling tot de film).
Na de scène met Sally Simpson keert Tommy terug naar zijn familie en hemelt het normale leven op dat iedereen heeft, maar dat hij nooit heeft gekend. Ook werden voor de musicalversie nog een enkele nieuwe nummers toegevoegd zoals I believe my own eyes. Bij de première in 1993 waren de meningen verdeeld. De productie won echter vijf Tony Awards.
In 2002 werd door het Orkest van de Koninklijke Luchtmacht een Staged Concert Version op de planken gebracht. Deze versie was gebaseerd op de musicalversie. In 2008 volgde de eerste nederlandstalig productie, Direct doet Tommy met een vertaling van Jan Rot.
Thema' s Captain Walker versus de minnaar Nadat haar man een aantal jaar is vermist heeft Mrs. Walker een nieuwe minnaar. Op het moment dat Captain Walker onverwacht toch terugkeert en zijn vrouw betrapt met haar minnaar, vindt er onmiddellijk een gevecht plaats tussen de twee mannen waarbij er een het onderspit moet delven. Er is voor gekozen de minnaar te laten dood gaan omdat de schrijvers dachten dat de toestand waarin Tommy zou geraken het meest gevoeld zou worden door de biologische ouders. Zij zouden zich het meest schuldig voelen en maken zich meer zorgen. Daarbij zou de schaamte en het verantwoordelijkheidsgevoel voor een 'autistisch kind ' bij biologische ouders groter zijn dan bij stiefouders.
Tommy versus Tommy In het verhaal worden twee Tommy 's opgevoerd. De 'echte ' Tommy, die leeft, groeit, ouder wordt en uiteindelijk ook weer zal sterven en de onsterfelijk Tommy. De laatste Tommy is een soort geest van de levende Tommy en is leeftijdloos, onschuldig en zeer machtig. 'Amazing Journey ' beschrijft wat deze onsterfelijke Tommy meemaakt. Dit nummer is in principe de kapstok waaraan het hele verhaal is opgehangen.
Tommy en de spiegel Tommy verandert in zijn 'autistische ' staat terwijl hij naar zichzelf staart in de spiegel. Tijdens de ontwikkeling van het zelfbeeld van een kind spelen spiegelbeelden een grote rol. Kinderen hebben vaak moeite met spreken in de eerste persoon, omdat ze niet weten dat die 'ik ' ook iemand is. Door spiegelbeelden raken ze er zich van bewust dat ze zelf ook een persoon zijn en beginnen dus met het creëren van een zelfbeeld. Op het moment dat zijn ouders hem bezweren dat hij niets heeft gezien en gehoord botst dat met zijn zelfbeeld dat het wel heeft gezien en gehoord. Het wordt een keuze tussen zijn zelfbeeld en de liefde voor zijn ouders. Hij kiest voor de liefde voor zijn ouders en daarmee offert hij zijn eigen 'ik ' op, waarmee hij in zijn 'autistische ' staat terecht komt.
Tommy en Uncle Ernie Met uncle Ernie en het feit dat hij Tommy seksueel misbruikt werd een maatschappelijk probleem aangesproken dat in die tijd nog heel erg in de taboesfeer hing. In de loop der tijd is incest een veel besproken onderwerp geworden. Het karakter uncle Ernie laat heel direct zijn bedoelingen en gevoelens zien. Een normale reactie van een kind na zo 'n ervaring is dat ze een alternatieve werkelijkheid verzinnen en het dus eigenlijk onderdrukken. Tommy heeft al een eigen werkelijkheid en door terug te keren naar de spiegel begeeft hij zich weer in zijn eigen wereld waar dit allemaal nooit is gebeurd.
Tommy en Cousin Kevin Het idee achter Cousin Kevin was om een pestkop te creëren die Tommy zou blootstellen aan een aantal traumatische ervaringen. Als hij nog enig gevoel had zou dat hierdoor wel naar boven komen. Mogelijk verklaart dit ook dat Tommy ineens begint met flipperen als hij gepest is door Cousin Kevin.
Tommy en de Acid Queen De Acid Queen is een rijke hoer, die beweert Tommy te kunnen genezen op haar manier: Sex en drugs. Dit is een wanhoopsdaad van de Walkers om hun zoon te genezen. Het geeft aan dat werkelijk alles is geprobeerd om de zintuigen van Tommy te prikkelen en hem weer tot 'leven ' te wekken.
Tommy en flipperen. Autisten hebben vaak één heel sterk ontwikkeld vermogen. Mogelijk is dit een verklaring voor het talent dat Tommy voor het flipperspel blijkt te hebben.
Tommy en zijn moeder Of ze het nou zelf doet, of dat het haar wordt opgelegd door de maatschappij, uiteindelijk is zij degene die zich het lot van Tommy het meest aantrekt en zich daar het meest verantwoordelijk voor voelt. Meerdere malen probeert ze haar zoon te benaderen en weer tot 'leven ' te wekken, maar niets helpt. Uiteindelijk wordt ook zij door wanhoop gedreven en die wanhoop zet zich om in blinde woede. Dit richt ze allemaal op Tommy en die confrontatie leidt er uiteindelijk toe dat ze de spiegel kapot slaat. Onbedoeld wordt dit het moment waarop Tommy uit zijn 'autistische ' toestand wakker wordt.
|
/111.jpg)
Kapitein Walker is een militair die in de Tweede Wereldoorlog vermist raakt. Zijn zwangere vrouw Nora blijft alleen achter. Op de dag van de bevrijding bevalt ze van hun zoontje Tommy. Na een tijdje krijgt Nora een relatie met de egoïstische leider van een vakantiekamp, Frank Hobbs. Frank trekt in bij Nora. Ze krijgen de schrik van hun leven als plotseling de doodgewaande echtgenoot weer voor de deur staat en Frank vermoordt de kapitein. Tommy is getuige van deze daad. Als zijn moeder en Frank zich realiseren dat Tommy getuige is van de moord prenten ze hem in dat hij niets gezien en niets gehoord heeft en dat hij er ook nooit over mag praten. Vanaf dat moment keert Tommy helemaal in zichzelf, hij reageert nergens meer op, ziet niks meer en praat ook niet meer. Moeder Nora probeert van alles om Tommy weer aan het praten te krijgen, maar niets helpt. De jaren verstrijken en de avonden dat Frank en Nora uitgaan, wordt Tommy overgelaten aan de neef Kevin en de oom Ernie. Kevin is een sadist die Tommy mishandelt en Ernie misbruikt Tommy seksueel. Om Tommy uit zijn isolatie te krijgen, neemt Frank hem mee naar de Acid Queen die Tommy een schoktherapie met hallucinerende drugs geeft. Ook dit helpt niet. Dan ontdekt Tommy op een schrootplaats een oude flipperkast. Hij blijkt verrassend goed te kunnen Flipperen. Tommy wordt een ware duivelskunstenaar op de flipperkast en verslaat zelfs de regerende 'flipperkast koning' . Genezen is hij echter nog niet. Dat gebeurt als Nora uit frustratie de spiegel kapot slaat waarin Tommy altijd lijkt te staren. Vanaf dat moment ontstaat een ware cultstatus rondom Tommy, waar Frank heel gewiekst munt uit slaat. /112.jpg)
Alle leden van The Who waren betrokken bij de film en spelen er ook zelf in mee. Zanger Roger Daltrey speelt als Tommy de hoofdrol. Drummer Keith Moon speelt de rol van 'oom Ernie '. Pete Townshend en John Entwistle zijn zichzelf. The Who speelde ook alle muziek en werden daarbij ondersteund door diverse bekende popsterren:/113.jpg)
De Musical (1993)
/122.jpg)
/121.gif)
