|
De Heilige Graal In Spamalot wordt gezocht naar de Heilige Graal. In de musical wordt er van uit gegaan dat het de beker is waaruit Jezus dronk tijdens het laatste avondmaal. Wat de Heilige Graal is, is echter niet helemaal duidelijk. Een aantal betekenissen van de Heilige Graal zijn:
Wat het ook moge zijn, de Heilige Graal wordt al sinds lange tijd gezocht, met name vanwege de verschillende krachten die aan de Heilige Graal worden toegeschreven:
De graal is waarschijnlijk slechts fictie. Mogelijk is de christelijke mythe van de van de graal een variant op de legende van de ketel van Cerridwen. Om heidenen te verleiden tot het christendom werd vaak heidense symboliek in de christelijke verhalen gebracht. Echt of mythe, de Heilige Graal heeft velen geïnspireerd. De eerste melding van de graal in de literatuur dateert van de twaalfde eeuw, in de ridderroman Perceval van Chrétien de Troyes. Daarna volgden velen, van de verhalen van Koning Arthur tot Indiana Jones en De DaVinci Code.
Koning Arthur Of koning Arthur echt heeft bestaan is twijfelachtig. Hij zou geleefd hebben van ongeveer 470 to 537. Hij zou Brittannië geregeerd hebben na het terugtrekken van de Romeinen. Het land werd belaagd door volkeren van elders uit Europa. Hij wist de vele invallers buiten de grenzen van zijn koninkrijk te houden. Of hij wel of niet heeft bestaan, de legende van Koning Arthur en de ridders van de ronde tafel weet al sinds de twaalfde eeuw de mensen te boeien. Het verhaal is ontstaan en uitgebreid door doorvertellen van generatie op generatie en kent dan ook verschillende varianten.
Arthur hield zich in eerste instantie bezig met het verenigen van de landheren, het bouwen van Camelot en het zoeken van een vrouw. In de eerste jaren van zijn koningschap moest hij afrekenen met veel vijanden, waaronder ook enkele familieleden. In een gevecht met Sir Pellinore miste zijn zwaard doel en brak. Sit Pellinore had de nu ongewapende Arthur makkelijk kunnen doden, maar Merlijn kwam tussenbeide. Hij liet Sit Pellinore in een diepe slaap vallen en bracht Arthur in veiligheid. Later stond Arthur aan een meer het verlies van zijn zwaard te overdenken. Op dat moment zag hij een witte arm uit het water omhoog komen met een prachtig zwaard. De vrouwe van het meer geeft hem haar zwaard, Excalibur. Ze vertelde hem dat het magische krachten bezat. Zolang hij de schede in bezit had kon hij niet gewond raken of gedood worden. Arthur werd verliefd op de al getrouwde Morgawse. Op een nacht toen haar man weg was, verschafte Arthur zich toegang tot haar slaapkamer en ging op haar bed liggen. Morgawse dacht dat haar man was teruggekeerd en bedreef de liefde met hem. Hieruit werd Mordred geboren. De volgende dag vertelde Arthur de waarheid aan Morgawse. Morgawse was geschokt, maar samen besloten nooit iemand van het overspel te vertellen. Voor zover bekend wisten ze op dat moment niet dat ze halfbroer en zus waren.
Een andere halfzus, Morgan, was uit op zijn dood. Ze probeerde de excalibur te stelen. De eerste keer lukt dat ook, maar met behulp van Merlijn wist Arthur het zwaard weer in handen te krijgen. Bij een tweede poging wist ze de magische schede te stelen. Achterna gezeten door Arthur wist ze de schede in het meer te gooien waardoor Arthur het voor eeuwig kwijt was.
Na een van zijn veldslagen ontmoette Arthur de mooie Guinevere en trouwde met haar. Onderdeel van de bruidsschat was een grote ronde tafel. Dit bracht Arthur op een idee voor zijn ambitie om de landheren te verenigen. Aan een ronde tafel kan niemand aan het hoofd zitten en is dus iedereen gelijkwaardig. Iedereen was even belangrijk, en iedereen werd gehoord. Hij liet een kasteel bouwen, met een eetzaal speciaal voor deze ronde tafel. In de muur waren twaalf nissen aangebracht waarin grote standbeelden stonden van de twaalf ridders die Arthur al had overwonnen. In de hand van elk standbeeld zat een kaars; Merlijn voorspelde dat ze zouden branden tot de Heilige Graal verscheen. De ridders, aangewezen door Merlijn, namen plaats op hun eigen stoel, twee stoelen bleven leeg. Op een stoel stond de tekst 'gevaarlijke stoel '. Deze stoel was gereserveerd voor een ridder die volkomen zuiver was. Als er iemand met een zondig geweten op plaats nam, zou de aarde splijten en hem verzwelgen. Met Pinksteren gebeurde een wonder. Op het water dreef een steen met een zwaard. Op de steen stond dat alleen een ridder met een zuiver geweten mocht proberen het zwaard uit de steen te trekken. Zoals geen van allen op de gevaarlijke stoel durfde te zitten, durfden ze zich ook niet te wagen aan het zwaard. De ridders keerden terug naar de eetzaal waar op dat moment de net tot ridder geslagen sir Galahad binnenkwam met een oude man. Zich niet bewust van het gevaar ging jij op de gevaarlijke stoel zitten. De aarde spleet niet open en de naam van Galahad verscheen op de stoel. Galahad droeg geen wapen, alleen een lege schede. Hem zou een toverzwaard zijn beloofd. De andere ridders namen hem mee naar de steen met het zwaard. Sir Galahad wist het zonder moeite uit de steen te trekken en stopte het in zijn lege schede.
Ondertussen in Camalot bleek Guinevere een verhouding had met Lancelot. Mordred ontdekte de verhouding tussen de twee. Hij eiste dat er recht zou worden gesproken. Omdat iedereen gelijk was, moest Arthur ook zijn eigen vrouw berechten, wat betekende dat ze als overspelige vrouw op de brandstapel zou worden gezet. Nadat Arthur was teruggekeerd op Camelot werd hij door Mordred op de hoogte gesteld van de ontrouw van zijn vrouw. Lancelot wist Guinevere te bevrijden en samen vluchtten zij naar Frankrijk.
Bij de bevrijdingsactie werden echter twee vrienden van Lancelot gedood. De broer van de vrienden, Gawain dwong Arthur ten strijde te trekken tegen Lancelot. Het leidde tot een bloedige strijd. Door tussenkomst van de paus kwam Guinevere weer terug bij Arthur, maar Gawain vond dat de strijd nog niet gestreden was. Lancelot moest boeten voor de dood van zijn broers. Arthur vertrok naar Frankrijk en liet Guinevere en het land achter onder de hoede van Mordred. Mordred liet er geen gras over groeien. Hij liet bekend maken dat Arthur was verslagen en eiste de troon op. Hij wilde met Guinevere trouwen. Omdat ze niet aan zijn plannen wilde meewerken liet hij haar opsluiten tot ze toestemde. Hij liet haar naar Londen gaan om een bruidstoilet uit te zoeken, maar ze had andere plannen. Ze liet zich in de Tower opsluiten en stuurde Arthur het bericht dat ze in gevaar was.
Sir Bedivere knielde naast zijn stervende koning. Arthur gaf hem Excalibur met het verzoek het terug te geven aan de dame van het meer. Tot twee maal toe probeerde Sir Bedivere het zwaard zelf te houden, maar Arthur doorzag de leugens. Pas bij de derde keer bracht Sir Bedivere het zwaard werkelijk naar het meer, waar het werd aangenomen door dezelfde hand als die het had gegeven.
Hierna bracht Sir Bedivere Arthur naar het meer. Uit de mist kwam een boot tevoorschijn, bekleed met zwarte doeken. Sir Bedivere hielp Arthur in de boot die hem naar Aavlon zou brengen. Hij liet Sir Bedivere achter met de boodschap dat Merlijn hem had verteld dat hij niet zou sterven en dat hij hoopte naar zijn volk terug te keren als zij hem nodig zouden hebben. De boot bracht Arthur naar Avalon. Monty Python and the Holy Grail
De film was gebaseerd op de legende van Koning Arthur en de zoektocht naar de Heilige Graal. De film bestond uit een aantal afzonderlijke delen die worden verbonden door drie elementen:
Koning Arthur reist door het land om ridders voor de ronde tafel te rekruteren. Hij wordt hierbij tegengewerkt door anarchistische boeren die niet geloven dat hij koning is, een zwarte ridder die zelfs na het verliezen van zijn armen en benen de brug die hij bewaakt niet op wil geven en schildwachten die liever over zwaluwen discussiëren. Uiteindelijk weet hij een team samen te stellen, bestaande uit de ridders:
Op weg naar Camelot krijgen ze van God een taak, het vinden van de Heilige Graal. In de uitvoering van de hen opgedragen taak proberen ze een kasteel met Franse pestkoppen te veroveren. Ze worden aangevallen met een hele veestapel die vanuit het kasteel wordt afgevuurd en vluchten. Arthur besluit dat ze meer kans maken als ze allemaal individueel op pad gaan:
Allen weten ze hun problemen te overkomen en komen weer samen. Het is echter een harde winter en ze weten te overleven door de minstrelen van Sir Robin op te eten. Ze reizen verder en komen de magiër Tim tegen die ze naar de ingang van een grot brengt. De grot wordt bewaakt door een dodelijk konijn. Ze weten de het dodelijke konijn uit te schakelen met de heilige handgranaat van Antioch. Hun volgende obstakel is de animatie, het Beest van Aaargh. Omdat de tekenaar aan een hartaanval sterft kunnen ze verder naar de Brug des Doods. Deze brug wordt bewaakt door de 'oude man uit scène 24 '. De oude man stelt een vraag. Wie een fout antwoord geeft wordt in het ravijn gegooid. De ridders worden een voor een in het ravijn gegooid wanneer Arthur als laatste en vraag moet beantwoorden. De vraag is 'wat is de snelheid van een ongeladen zwaluw '. Arthur stelt een wedervraag, Europees of Afrikaans. De oude man weet hierop geen antwoord en wordt zelf in het ravijn gegooid, waarna Arthur en sir Bedivere vrije doorgang hebben. Ze arriveren bij het kasteel Aaargh waar ze de Franse pestkoppen weer tegenkomen. De film eindigt abrupt als de politie uit de jaren 70 de veldslag onderbreken en Bedivere en Arthur arresteren wegens de moord op de 'beroemde historicus ' die door een ridder werd geraakt terwijl hij een scène van de film aan het vertellen was.
De musical
Net als in de film werden door de acteurs meerdere rollen tegelijk gespeeld:
Alleen de acteur die koning Arthur speelde had geen andere rollen.
Anders dan in de film waren de parodieën op musicaltheater en Broadway.
Daarnaast waren er vele verwijzingen naar andere films en sketches van Monty Python zoals een regel uit 'The Lumberjack Song', verwijzingen naar het 'Ministry of Silly Walks', de 'Election Night Special' en de 'Dead Parrot Sketch', het nummer 'Always Look on the Bright Side of Life' uit de film Monty Python's Life of Brian (1979), en de 'Fisch Schlapping Song' gebaseerd op zowel 'The Fish-Slapping Dance' en het nummer 'Finland'.
Een aantal karakters uit de film kwamen niet terug of werden samengevoegd:
14 februari 2005 verhuisde de productie naar Broadway waar het na nog een aantal previews en een paar kleine wijzigingen op 17 maart 2005 in première ging. In de originele cast speelde Tim Curry de rol van koning Arthur en Sara Ramirez de rol van Lady of the Lake. Andere rollen werden gespeeld door Michael McGrath (Patsy), David Hyde Pierce (Sir Robin), Hank Azaria (Sir Lancelot), Christopher Sieber (Sir Galahad), Christian Borle (Prince Herbert) en Steve Rosen (Bedivere).
De reacties van de voormalig Monty Pythonleden waren gemengd. Met name Terry Gilliam en Terry Jones (de regisseurs van de film) waren niet onder de indruk van de musical. Desondanks was de show een groot succes. Ze kregen 14 nominaties voor een Tony-award en wisten er drie te verzilveren (beste musical, beste actrice (Sarah Ramirez) en beste musicalregie (Mike Nichols). Op 11 januari 2009, na 1.574 voorstellingen sloten de deuren.
Op 17 oktober 2006 volgde de première in het Palace Theatre op het Londense West End met Tim Curry wederom in de rol van Koning Arthur en Christopher Sieber als Sir Galahad. Nieuw waren Tom Goodman-Hill (Sir Lancelot) Robert Hands (Sir Robin), David Birell (Patsy), Tony Timberlake (Sir Bedivere) Darren Southworth ( Prince Herbert) en Hannah Waddingham (Lady of the Lake)
In juli 2007 werd bekend gemaakt dat voor de vervanging van Hannah Waddington als de Lady of the Lake een TV-talentenjacht in Zweden zou worden gehouden. Het programma, genaamd West End Star leverde uiteindelijk op 2 februari 2008 Nina Söderquist op als winnares. Slechts een paar dagen later, op 11 februari 2008 maakte ze haar West End debuut.
Op 3 januari 2009 werd de laatste show in Londen gespeeld. De geplande UK-tour voor 2009 werd als gevolg van onvoorziene omstandigheden uitgesteld en startte uiteindelijk op 29 mei 2010.
In februari 2010 werd bekend dat V&V-Entertainment en Musical van Vlaanderen in 2011 Spamalot voor een korte tour naar Vlaanderen en Nederland zouden brengen. In beide landen zouden de belangrijkste rollen door respectievelijk Vlamingen en Nederlanders worden gespeeld. Voor de belangrijkste rollen in Nederland waren de acteurs al gevonden, Paul Groot (Sir Gallahad), Owen Schumacher (Sir Lancelot), Frank Lammers (Sir Robin), Johnny Kraaijkamp (Koning Arthur) en Linda Wagenmakers (Lady of the Lake). Frank Lammers zou later de rol teruggeven en werd vervangen door Pepijn Gunneweg. In Vlaanderen werden de belangrijkste rollen gespeeld door Koen Van Impe (Koning Arthur), Jan Van Looveren (Sir Gallahad), Walter Baele (Sir Lancelot), Jonas Van Geel (Sir Robin) en Ann Van Den Broeck (Dame van het Meer).
De productie werd wel aangepast aan het land van uitvoering om beter aan te sluiten bij de actualiteit en het gevoel voor humor. De vertaling was in handen van Stany Crets. De liedteksten en de humor voor de Nederlandse versie werden vervolgens bewerkt door Allard Blom en een aantal van de acteurs.
De musical beleefde de première op 6 maart 2011 in Stadsschouwburg in Antwerpen. Na Vlaanderen was het de beurt aan Nederland. Na slechts twee try-outs ging de musical daar op 14 april 2011 in het Rotterdamse Luxortheater in première. In beide landen waren de recensies goed. In Nederland bleven de bezoekersaantallen echter achter. Vanwege het grote succes in Vlaanderen werd besloten in de zomer van 2011 nog een reeks voorstellingen te spelen.
Om de eerste verjaardag op Broadway te vieren werd op 22 maart 2006 geprobeerd een 's werelds grootste kokosnoot-orkest te formeren. in totaal klapten 1789 mensen met kokosnoothelften tegen elkaar. Het record werd op 23 april 2007 gebroken door 5567 mensen op Trafalgar Square, aangevoerd door de Londense cast. |
| Prijzen | |||
| award | jaar | categorie | genomineerd/winnaar |
| Tony Award | 2005 | musical | winnaar |
| Tony Award | 2005 | script (Eric Idle) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | score (John Du Prez / Eric Idle) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | mannelijke hoofdrol (Hank Azaria) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | mannelijke hoofdrol (Tim Cury) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | mannelijke bijrol (Michael McGarth) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | mannelijke bijrol (Christopher Sieber) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | vrouwelijke bijrol (Sara Ramirez) | winnares |
| Tony Award | 2005 | choreografie (Casey Nicholaw) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | regie (Mike Nichols) | winnaar) |
| Tony Award | 2005 | orkestraties (Larry Hochman) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | decorontwerp (Tim Hatley) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | kostuumontwerp (Tim Hatley) | genomineerd |
| Tony Award | 2005 | lichtontwerp (Hugh Vanstone) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | musical | winnaar |
| Drama Desk Award | 2005 | script | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | mannelijke hoofdrol (Hank Azaria) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | mannelijke hoofdrol (David Hyde Pierce) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | mannelijke bijrol (Christian Borle) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | mannelijke bijrol (Michael McGarth) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | choreografie (Casey Nicholaw) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | regie (Mike Nichols) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | orkestraties (Larry Hochman) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | liedteksten (Eric Idle) | winnaar |
| Drama Desk Award | 2005 | decorontwerp (Tim Hatley) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 2005 | kostuumontwerp (Tim Hatley) | winnaar |
| Theatre World Award | 2005 | Hank Azaria | winnaar |
| Laurence Olivier Award | 2007 | musical | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | vrouwelijke hoofdrol (Hannah Waddingham) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | mannelijke hoofdrol (Tim Curry) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | bijrol (Tom Goodman-Hil) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | lichtontwerp (Hugh Vanstone) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | decorontwerp (Tim Hatley) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 2007 | kostuumontwerp (Tim Hatley) | genomineerd |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | mannelijk hoofdrol (Koen van Impe) | genomineerd |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | vrouwlijke hoofdrol (An van den Broeck | genomineerd |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | mannelijke bijrol (Nordin de Moor) | winnaar |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | regie (Stany Crets) | winnaar |
| Vlaamse Musicl Prijs | 2011 | aanstormend talent (Jonas van Geel) | winnaar |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | musical | genomineerd |
| Vlaamse Musical Prijs | 2011 | ensemble | genomineerd |
| CD | ||||
![]() | Originele Broadway Cast | 1 CD | Engels | 2005 |
![]() | Originele Hongaarse cast | 1 CD | Hongaars | 2009 |