Verhaal

 

 Eerste Acte

Augustus 1939

De feuten van de studentensociëteit Leids Studenten Corps zitten midden in hun ontgroeningsperiode. Onder hen Erik, Anton, Bram, Paul en Viktor.

 

Erik krijgt van de praeses, Fred,  de opdracht een pan soep over het hoofd van één van de andere feuten leeg te gooien. Hij weigert dit te doen. Daarna geeft Fred aan Paul de opdracht de pan over Erik leeg te gooien. Die twijfelt niet en doet wat hem wordt gezegd. Hij verwondt daarbij Erik. De studenten schrikken hier een beetje van. Ze laten de feuten achter met de opdracht alles op te ruimen.

 

(EEN FEUT OF EEN VENT)
Op de radio horen de studenten een toespraak van Wilhelmina over de dreiging uit Duitsland en de pogingen van Nederland om neutraal te blijven:

 

Neutraliteitshandhaving eischt de mogelijkheid, aan onze wil tot eenzijdigheid de vereischte kracht te kunnen bijzetten

 

(EEN KWESTIE VAN TIJD)

 
Op het paleis wordt de verjaardag van de koningin gevierd.

 

(LANG ZAL ZE LEVEN)

 
De studenten genieten van alles wat het studentenleven te bieden heeft. Op een feest op de sociëteit probeert Erik Charlotte, de vriendin van Paul te versieren, maar zonder succes. Ondanks alle politieke en culturele tegenstellingen kunnen de studenten het goed met elkaar vinden.

 

(NIETS HOUDT ME TEGEN)

 
Dan komt Bram binnen die niet kan begrijpen dat de studenten zo zorgeloos feestvieren terwijl in het naastgelegen Duitsland zoveel aan de hand is. De tegenstellingen tussen de vrienden worden steeds duidelijker. Dan schudt de sociëteit op zijn grondvesten. 

 

(CHAOS)

 
10 mei 1940

De Duitsers vallen Nederland binnen. Erik, Chris, Bram en Fred aarzelen geen moment en melden zich, met hun rok-kostuums nog aan, bij het leger om in dienst te treden. Tot de verbazing en verontwaardiging van de vier vrienden duurt de procedure echter tien dagen. Als ze weer weggaan komt koningin Wilhelmina met haar gevolg binnen om poolshoogte te nemen en de soldaten bij te staan. De vier heren in rok-kostuum ontgaan haar niet. Erik verontschuldigd zich door te zeggen dat ze zich voor het leger kwamen aanmelden. 

 

Terug in het studentenhuis heerst een verslagen stemming. De broer van Paul is bij de slag om de Grebbeberg om het leven gekomen. Charlotte probeert hem te troosten. Dan gaat de telefoon, de ouders van Anton zijn gearresteerd. Hij vraagt Erik met hem mee te gaan naar de gevangenis, maar die weigert om Anton's ouders NSB'ers zijn. Anton begrijpt niet waarom dit voor de Duitse inval geen probleem was en nu wel, maar Erik blijft weigeren. Teleurgesteld verlaat Anton het pand.

  

(NOOIT MEER)

 
De regering wil dat Wilhelmina vlucht naar Engeland. Koningin Wilhemina denkt daar heel anders over en weigert te vertrekken. Ze wil aan het front zijn om haar soldaten te steunen.

 

(TOEN IK NOG EEN KIND WAS)

 

Haar persoonlijk secretaris Van 't Sandt weet haar te overtuigen dat zij te belangrijk is voor het volk om te sneuvelen. Ze wil het land echter niet verlaten en stemt in om naar het nog relatief veilige Zeeland te gaan. Als ze op het punt staan te vertrekken komt het nieuws dat Rotterdam wordt gebombardeerd...

 

Erik staat op de pier en ziet in verte de rookwolken van de bombardementen op Rotterdam. Ook zijn vrienden komen naar de pier. Ze vertellen hem dat Koningin Wilhelmina het land heeft verlaten. Erik voelt zich eerst verraden door de vorstin, maar beseft al snel dat het een goed beslissing is geweest.

 

(WOLK IN DE VERTE)

 
zes maanden later

In het studentenhuis maken de vrienden plannen om vanuit het bezette Nederland naar Engeland te komen. Het motorbootje van de vader van een van de vrienden moet uiteindelijk uitkomst bieden.

 
Erik, Bram, Fred en Charlotte besluiten dat ze met het bootje naar Engeland zullen varen. Paul weigert mee te gaan omdat hij het te riskant vindt en Viktor heeft alleen maar oog voor zijn studie. In het regen- en stormachtige weer komen ze echter niet

ver. Het bootje slaat om en ze moeten terugzwemmen naar de kust.

 
Koningin Wilhelmina is inmiddels in Londen gearriveerd. Ze voelt zich machteloos in haar paleis met verduisteringsgordijnen en ergert zich aan de hofhouding die doorgaat met de dagelijkse dingen zoals Afternoon Tea alsof er niets aan de hand is.

 

(THEE)

 
November 1940

Op de sociëteit krijgen de studenten te horen dat ze een loyaliteitsverklaring aan de Duitse bezetter moeten ondertekenen om te kunnen blijven studeren en dat joden niet meer mogen studeren of lesgeven. Tot afschuw van Erik loopt een aantal studenten gelijk naar voren om te tekenen. Met succes weet hij ze te overtuigen dit niet te doen.

 

(ALS WIJ NIETS DOEN)

 

Als iedereen het lokaal heeft verlaten tekent Viktor alsnog het manifest om zo zijn studie niet in gevaar te brengen.

 
Februari 1941

Chris loopt op straat en wordt aangehouden door twee Duitse militairen. Hij hoeft alleen zijn persoonsbewijs te laten zien en mag daarna doorlopen. Bij het studentenhuis aangekomen haalt hij zijn zakken leeg en geeft een wapen en illegale persoonsbewijzen aan Charlotte die ze direct verstopt.

 

Boven heeft Paul een radio-ontvanger in elkaar geknutseld waarmee Fred en Bram proberen contact te krijgen met Engeland. Paul wil er verder niets mee te maken hebben en verlaat de kamer. Erik komt helemaal opgewonden binnen. Hij heeft een zelf geschreven manifest tegen de Nazi's op de universiteit verspreid. Fred is hier niet blij mee en naar later zou blijken niet onterecht.

 
Terwijl de studenten met de radio-ontvanger worstelen wordt een student die met een manifest van Erik is opgepakt om niet zachtzinnige wijze verhoord door de Duitsers, onder aanvoering van Anton die zich in het kamp van Duitsers heeft geschaard. Door het aanhoudende geweld weten ze de student te ontfutselen waar het pamflet vandaan komt, Rapenburg 52.

 
De Duitsers vallen binnen in het studentenhuis en stormen rechtstreeks naar de kamer waar Fred, Bram en Erik bezig zijn met de radio-ontvanger. Fred weet te ontsnappen, maar Bram en Erik kunnen niet meer wegkomen. Ze worden meegenomen voor verhoor.

 

Charlotte die op de trap alles heeft gehoord snelt zich terug naar haar kamer waar Paul op haar wacht. Hij heeft de valse persoonsbewijzen gevonden. Ze krijgen ruzie. Die loopt zo hoog op dat ze een eind maken aan hun relatie en Paul zijn koffers pakt.

 
Op het politiebureau willen de Duitsers weten wie de derde man was, maar Bram en Erik weigeren dit te vertellen. Anton die met zijn vriendin Ada, die in navolging van Anton ook voor de Duitsers is gaan werken, in het tussenkamer zat te vozen mengt zich in het verhoor van zijn voormalige vriend Erik. Ze raken in een discussie over vriendschap. Anton voelt zich bedrogen door Erik omdat deze zijn ouders bij het begin van de oorlog heeft laten vallen. Hij heeft zich nu aangesloten bij de Nazi's. Voor hem geldt nog maar een leidraad, Mein Kampf van Hitler. Volgens Anton heeft verzet tegen de Duitsers geen zin en heeft zelfs de persoonlijk secretaris van de koningin zich bij hen aangesloten.

 

Als niets werkt probeert Anton Erik zover te krijgen de naam van de derde man te vertellen door het leven van de joodse Bram te bedreigen, maar die smeekt Erik niets te zeggen. Erik zegt niets en Anton laat Erik vrij. Die smeekt hem Bram niet te doden, tevergeefs. Bram wordt door de Duitsers meegenomen naar de duinen en gefusilleerd.

  

Een ontgoochelde Erik gaat terug naar het studentenhuis waar Charlotte op hem wacht. Hij verteld haar dat Bram niet meer leeft. Ze beseffen dat Erik het land uit moet. Charlotte heeft geregeld dat hij de volgende dag op een Zwitsers schip kan opstappen dat hem via, via naar Engeland zal brengen. In de nacht zoeken ze troost bij elkaar.

 

(VRIJ MET MIJ)

 

Ze beseffen niet dat Paul zie dat ze troost zoeken in elkaars armen. Teleurgesteld loopt hij weg, maar wordt aangehouden door Anton. Anton heeft door dat Paul de provisorische radio heeft gemaakt en stelt hem voor de keus, of de gevangenis in, of spioneren.

 
De volgende ochtend vroeg zijn Charlotte en Erik bij de haven waar Erik op de boot zal stappen. Ze nemen innig afscheid van elkaar, niet wetende wat de toekomst zal brengen.

 

(CHARLOTTES AFSCHEID)

 
Vanaf de boot ziet Erik de kust van Nederland steeds kleiner worden. Hij draalt een beetje over het dek tot hij tot zijn grote verrassing ontdekt dat Fred ook aan boord is. Samen zijn ze op weg naar Engeland om van daaruit hun verzet tegen de Duitsers voort te zetten.

 

(MORGEN IS VANDAAG)

 

Terwijl de mannen drinken op hun vriendschap verschijnt op de achtergrond een oorlogsschip...

 
Tweede  Acte

Erik wordt verhoord door Engelse militairen die willen weten of hij te vertrouwen is. Erik kan ze niet overtuigen. Op dat moment komen Fred en Van 't Sandt binnen. Hij heeft de mannen doorgelicht en zegt de Engelsen dat ze aan de goede kant staan.

Hij nodigt de mannen uit voor een bezoek aan de koningin, die alle Engelandvaarders wil ontmoeten.

 
Aangekomen bij het paleis van de koningin wacht hen een aangename verrassing. Ook Chris is aanwezig. Hij is via Alaska naar Engeland gevlucht. Van 't Sandt vraagt Tessa de heren te instrueren hoe zij zich moeten gedragen in het bijzijn van de koningin. Chris lijkt een oogje te hebben op Tessa.

 

(EEN KONINGIN DULDT GEEN NEE)

 
Dan mogen ze eindelijk naar de koningin. De koningin blijkt zich Erik nog te herinneren van hun vluchtige ontmoeting kort na het begin van de oorlog. Ze wil weten hoe de toestand is in Nederland en vraagt de mannen wat hun plannen nu zijn. De heren hebben een plan bedacht om zendapparatuur naar Nederland te smokkelen zodat het verzet in Nederland contact kan onderhouden met Engeland. Ze noemen het project 'Contact Holland'.

 
Van 't Sant werkt het plan verder uit. Een van de mannen zal in Nederland moeten achterblijven om als contactpersoon te dienen. Met de verzetsgroep van Charlotte zijn afspraken gemaakt om de apparatuur aan land te krijgen. Scheveningen is de meest geschikte plek, echter de enige manier om verder te komen dan het strand is de hoofdingang van het Kurhaus.

De mannen moeten zelf beslissen wie van hen in Nederland zal achterblijven.

 
Om ze voor te bereiden om hun nieuwe taak moeten ze kunnen schieten. Bij het oefenen op de schietbaan besluiten ze dat degene die het dichtst bij het doel komt de man is die in Nederland achterblijft. Het doel wordt de snor van Hitler op oefenpop. Erik schiet als eerste en raakt de arm, Chris raakt het hoofd en Fred weet tot zijn schrik de snor te raken. Ondanks de tegenwerpingen van zijn vrienden zal hij de man zijn die in Nederland achterblijft. Hij beseft dat hem een gevaarlijke en belangrijke taak wacht.

 

(BLIND VERTROUWEN)

 
Op de avond van vertrek wil Erik afscheid nemen van de koningin. Hij heeft witte rozen voor haar gekocht. Erik komt helaas niet voorbij Van 't Sant. Gefrustreerd duwt hij de rozen in de handen van Van 't Sant en verlaat het paleis. De koningin heeft het rumoer gehoord en is boos dat Van 't Sant de jongeman die op het punt staat zijn leven te wagen niet binnen heeft gelaten. Als Van 't Sant de kamer heeft verlaten neemt ze in stilte afscheid van Erik

 

(KOM TERUG BIJ MIJ)

 
In Nederland heeft Charlotte alles in gereedheid gebracht voor de drie mannen om de zendapparatuur te droppen en Fred door het Kurhaus te leiden. In het Kurhaus wordt door Duitse officieren flink gefeest. Ada heeft zich aan het feest onttrokken en staat eenzaam buiten.

 

Charlotte komt met een als Duitse officier verklede verzetsman naar het feest. Ze wordt begroet door een verbaasde en verraste Ada. Charlotte weet Ada en de toegesnelde Anton te misleiden en ze gaat terug naar het feest.

 
Intussen zijn de mannen uit Engeland aan land gekomen. Fred gekleed in rok-kostuum om onopvallend door het feestgedruis in het Kurhaus geloodst te kunnen worden. Charlotte vangt de mannen op. Erik en Charlotte hebben een innige hereniging voor ze met Fred naar het Kurhaus gaat.

 

(WIE HOUDT ME TEGEN)

 

Als ze weglopen vraagt Erik haar na de oorlog met hem te trouwen. Ze zegt JA.

 

Daarna lopen ze naar het Kurhaus waar het feest in volle gang is.

 

(TRINKT UND SINGT)

 

Fred komt echter niet ongezien door het Kurhaus heen. Paul heeft hem herkend en geeft dit door aan Anton. Anton stuurt Paul achter Fred aan en gaat zelf op zoek naar de handlangers. Op het strand kunnen de mannen zich niet verborgen houden. Erik probeert langs Anton te glippen maar die heeft hem door. Anton dreigt Erik doodt te schieten, maar Erik daagt hem uit. Beschuldigingen vliegen over en weer.

 

(ZEDENPREEK)

 

Als Anton Erik dreigt te doden te schieten wordt hij zelf van achteren neergeschoten. Binnen de kortste keren krioelt het van de Duitsers op het strand die op alles schieten wat beweegt. Erik weet weg te komen door in zee te duiken en weg te zwemmen.

 
Paul geeft aan Anton door dat Charlotte in het verzet zit. Soldaten vallen haar kamer binnen terwijl ze bezig is met de radio-ontvanger. Ze wordt afgevoerd en Paul komt binnen om namens de Duitsers de radio-ontvanger te bedienen. Als Fred terugkomt vertelt hij hem dat Charlotte tijdelijk is ondergedoken.

 
Charlotte wordt verhoord door Anton. Terwijl zijn vriendin Ada in de kamer ernaast aan het werk probeert hij Charlotte te verleiden. Ze walgt van hem en spuugt in zijn gezicht zonder haar geheimen prijs te geven. Hij geeft Ada de opdracht het transport voor Charlotte te regelen. Ada kan er niet goed meer tegen en zoekt contact met Charlotte, maar ze kan niet veel voor haar doen. Ze vertelt dat het Paul is die haar heeft aangegeven. Charlotte vraagt Ada om Fred te vertellen dat Paul een verrader is en om tegen Erik te zeggen dat ze altijd van hem zal houden. Ada belooft haar dat ze het zal doen als de soldaten binnen komen die Charlotte moeten afvoeren.

 
In Londen is men zich niet bewust van de gebeurtenissen in Nederland. Chris en Erik zijn voorgedragen voor de Militaire Willemsorde vanwege de vele keren dat zij hun leven hebben gewaagd om zendapparatuur naar Nederland te brengen. De mannen zijn blij en trots op hun onderscheiding. Chris deelt zijn vreugde met Tessa op wie hij inmiddels verliefd is geworden.

 
In Londen is inmiddels bezorgdheid ontstaan omdat in het radiocontact met Charlotte niet de afgesproken codes worden gebruikt. Van 't Sant vraagt Erik of hij een vraag weet, waar alleen Charlotte het antwoord op weet. Hij moet even nadenken en zegt dan vraag haar wanneer we gaan trouwen. Van 't Sant geeft de vraag door aan de marconisten.

 
Op straat wordt Fred aangehouden door Ada. Hij wil niets van haar weten, maar ze weet haar belofte aan Charlotte te houden en vertelt Fred dat Paul een verrader is. Terug in het studentenhuis is ontvangt Paul de vraag uit Engeland. Hij probeert deze voor Fred te verbergen, maar is niet snel genoeg. Fred ziet zich genoodzaakt Paul neer te schieten en weet nog net een bericht naar Londen te seinen dat ze zijn verraden.

Hij probeert nog te vluchten, maar het huis is vergeven van de Duitsers.

 
Charlotte is op dat moment al afgevoerd naar Buchenwald waar ze van al haar waardigheid is ontdaan. Ze probeert wanhopig te overleven, maar weet dat de kans klein is.

 

(CHARLOTTES AFSCHEID)

 

In Engeland krijgt Erik van de koningin te horen dat operatie 'Contact Holland' is mislukt en wordt gestaakt. Zij vraagt Erik wat hij verder zou willen doen. Hij geeft aan dat hij en Chris  piloot willen worden bij de RAF. Tess vangt dit op en schrikt van het nieuws. Ze zoekt Chris op om dicht bij hem te zijn.

 

In Buchenwald is Charlotte aan het einde van haar krachten en neemt afscheid van het leven.

 

Van 't Sant komt binnen met het slechte nieuws over Fred en Charlotte. Erik is woedend en beschuldigt Van 't Sant van heulen met de vijand. In het bijzijn van de koningin vliegt hij hem aan. De koningin maant hem van Van 't Sant af te blijven. Ze bezweert hem dat Van 't Sant geen verrader is. Als Van 't Sant de kamer heeft verlaten probeert zij de ontroostbare Erik te troosten. Erik wil alleen zijn met zijn verdriet.

 

(BANG EN EENZAAM)

 
Januari 1945

Erik en Chris zitten in een bommenwerper op weg naar Berlijn. Chris zet de koers uit en Erik bestuurd het vliegtuig. Hoe dichter ze bij Berlijn komen, hoe meer tegenstand ze ondervinden van de Duitse luchtmacht en het afweergeschut. Onverschrokken stevenen ze door naar hun doel en werpen de bommen op de Duitse hoofdstad.

 

Op 5 mei 1945 is de bevrijding een feit en kon de koning terugkeren naar haar vaderland. Per Dakota arriveerde ze na bijna vijf jaar ballingschap vanuit Engeland weer in Nederland. Ze verkeert in het gezelschap van haar adjudanten Erik en Chris.

 

(WILHELMUS)

 

Als de koningin het vliegveld per auto heeft verlaten ziet Erik Viktor in het ontvangstcomité van de koningin. Hij blijkt zich tijdens de oorlog geheel afzijdig te hebben gehouden van de strijd en zijn studie te hebben afgerond. Hij heeft nu een post op het ministerie van buitenlandse zaken.

 
Erik begeeft zich naar een feest op Anneville, het tijdelijke paleis van de koningin. Zij heeft zich even aan het feest onttrokken en Erik vraagt haar ten dans. Als ze dansen vraagt zij hem aan te blijven als haar adjudant, maar hij heeft nog vele dromen die hij wil waarmaken. De koningin kan niets anders doen dan dit accepteren. Zoals gewoonlijk loopt hij volgens protocol achterstevoren, maar de koninging wil daar niets meer van weten. Hij draait zich om loopt weg.

 
Nu hij weer terug is in Nederland bezoekt de plekken die belangrijk voor hem waren. Hij gaat naar het strand in Scheveningen bij het Kurhaus. Hij tuurt vanaf de pier waar hij Charlotte ten huwelijk vroeg over zee. Als hij naar het Kurhaus kijkt ziet het levenloze lichaam van Anton. Hij heeft zichzelf opgehangen.

 
Verder in Leiden stuit hij op een menigte mensen die een vrouw aan het toetakelen zijn omdat zij met de moffen zou hebben geheuld. Erik jaagt ze weg en ziet dat het Ada is. Hij zegt dat ze beter snel weg kan gaan voor de woedende menigte weer terugkomt. Voor ze gaat lost ze haar laatste belofte aan Charlotte in. Ze geeft door dat Charlotte heeft gezegd dat ze voor altijd van hem zou houden. Erik is geraakt en gaat door naar de sociëteit.

 

Omringd door de vrienden die hij verloor overdenkt hij de keuzes die zijn gemaakt.

 

(ALS WIJ NIETS DOEN)

 
Dan stapt Erik op zijn motor en trekt de wijde wereld in.