Disco

Disco ontstond begin jaren zeventig van de vorige eeuw in New York vanuit de homocultuur als tegenhanger van de mainstream rockmuziek. Door de heersende publieke anti-homo opinie waren homoseksuelen in grote steden naar elkaar toegetrokken en hadden een eigen sociale wereld gecreëerd. Geïnspireerd door de zwarte dansfeesten met funk- en soulmuziek werden in de priveclubs (later disco' s genoemd naar het Franse woord discotheque dat nachtclub betekent) eigen dansfeesten georganiseerd. Dansbaarheid was een belangrijk onderdeel van de muziek die op deze feesten werd gedraaid. Ritmeboxen, drummachines en synthesizers deden hun intrede in de muziek. De nummers werden langer en konden zonder onderbreking achter elkaar door worden gedraaid. Hierin was een belangrijke rol weggelegd voor de DJ. De zwarte en homo DJ' s bliezen vergeten R&B nummers nieuw leven door er een beat onder te zetten en ze te verlengen zodat er zo lang mogelijk op gedanst kon worden. Ook werden kenmerken uit de hippiecultuur overgenomen zoals vrij dansen, kleurrijke kleding, drugs en psychedelische verlichting. Naast de muziek speelde uiterlijk een belangrijke rol in de discocultuur, zoals extravagante kostuums en kapsels.  

Midden jaren 70 werd disco met de hits als 'Never can say goodbey ' van Gloria Gaynor, 'Rock your baby ' van George McCrae en 'Love tot love you baby ' van Donna Summer vanuit de homocultuur het commerciële circuit in getrokken en bereikte een breed publiek. Discotempels werden in hoog tempo uit de grond gestampt en dansscholen waren over bevolkt. De sound van discomuziek werd meer en meer bepaald door de producenten waarbij ritmeboxen, drummachines en synthesizers een steeds grotere rol gingen spelen. Dit in tegenstelling tot rockmuziek dat met 'echte ' instrumenten werd gespeeld en waarbij het live optreden belangrijker was dan de studio-opname. In 1977 bereikte de populariteit van disco zijn hoogtepunt met het uitkomen van de film 'Saturday night fever '.

In de disco-cultuur waren drugs zeer populair. Met name stimulerende en vermoeidheid onderdrukkende drugs zoals cocaïne en speed werden veel gebruikt. Ook poppers waren populair. Poppers waren drugs met een bloedvatverwijdend effect. Hierdoor kregen de gebruikers een warme gloed door de aderen wat o.a. zorgde voor een seksuele stimulans.

De musical

Het verhaal van Saturday Night Fever was gebaseerd op een tijdschriftartikel van Nik Cohn, Tribal Rites of the New York Saturday Night. Voor het artikel was hij naar de wijk Bay Ridge gegaan waar hij voor een discotheek een aantal jongens zag vechten. Een van de jongens die het gevecht vanaf de zijlijn volgde was een knappe jongen, gekeeld in een oogverblindend wit pak. Hij straalde een kracht en een ambitie uit die niet op zijn plaats leek in deze wijk. Cohn heeft later toegegeven dat hij het hele artikel heeft verzonnen omdat hij niets begreep van de subcultuur waarnaar hij van New York Magazine onderzoek moest doen.

Producent Robert Stigwood las het artikel en zag de potentie. Hij schakelde de scenarioschrijver Norman Wexler in om het artikel te bewerken tot een filmscript. Voor de hoofdrol werd de jonge, nog relatief onbekende, John Travolta gevraagd. Saturday Night Fever was in 1977 een groot succes en maakte een superster van John Travolta. Hij werd wereldberoemd in zijn witte pak in de karakteristieke danspose. Hij werd genomineerd voor de Oscar voor Beste Acteur.

Ook droeg de film bij aan de populariteit van disco, dat zich dankzij deze film ontwikkelde van een ondergrondse muziekstroming in de VS tot het populairste muziekgenre van dat moment. De soundtrack met de muziek van de Bee Gees werd de best verkochte soundtrack ooit. Hierdoor werd de subcultuur van Disco in één klap mainstream.

De Bee Gees hadden in eerst instantie vijf nummers die in de soundtrack zijn gebruikt (Stayin ' Alive, Night Fever, How deep is your love, More than a woman en If I can 't have you) geschreven voor een gewoon album. Ook twee eerder uitgebrachte nummers van de Bee Gees (Jive talkin en You should be dancing) werden in de film gebruikt. In aanvulling op de liedjes van de Bee Gees werden ook drie nummers van Davis Shire (Manhattan Skyline, Night on Disco Mountain en Salsation) op het album opgenomen.

In 1997 liet Stigwood weten een musical te willen maken van Saturday Night Fever. Voor de bewerking van de film naar een podiumproductie werd Nan Knighton gevraagd. Het verhaal bleef in grote lijnen hetzelfde, maar het realistische drama van de film vervaagde in de musicalversie waar vooral de spectaculaire dansnummers bleven hangen. Op 5 mei 1998 ging de show in het Palladium Thetare op West End in première. De reacties na de première waren goed. Dit in tegenstelling tot de kritieken na de Broadway première in oktober 1999. De kritiek was met name gericht op de hoofdrolspeler, James Carpinello, die niet zou kunnen dansen.

 

Op16 oktober 2000 maakte Joop van den Ende bekend dat Saturday Night Fever de opvolger zou worden van Chicago in het Beatrixtheater in Utrecht. Vertaler Daniël Cohen kreeg de zware taak om niet alleen het script te vertalen, maar ook de wereldberoemde liedteksten van de Bee Gees, zodat de songs en het verhaal elkaar zouden aanvullen. Kreten als 'Night Fever ' en 'Staying Alive ' bleven echter wel behouden. Choreografe Sarah Miles had het aangedurfd om de dansen uit de film aan te passen. De jaren zeventig waren qua dans veel braver en ingetogener waren dan in onze herinnering is blijven hangen. Daarom werd gekozen voor een mix van dansroutines uit de jaren zeventig en spectaculaire trucs van deze tijd. Voor de kostuums werd ontwerpster Ilona Somogyi gevraagd. Zij ontwierp de meer dan 200 seventies kostuums die in musical werden gebruikt. 150 hiervan waren zelf gemaakt en de rest was bij elkaar geshopt op markten en in tweedehands winkels in binnen- en buitenland. Het decor van de show werd ontworpen door Klara Zieglerova. Met de Verrazano Bridge, de kenmerkende, duizelingwekkende brug uit Brooklyn, werd de New Yorkse sfeer neergezet. De discovloer, met de oplichtende vlakken in verschillende kleuren, was het kenmerk van een discotheek uit de jaren zeventig. In de vloer die gebruikt werd in Saturday Night Fever werden 88 neonbuizen verwerkt.  

Na een maandenlang auditietraject werden in februari 2001 de rollen verdeeld. Joost de Jong als Tony Manero en Chantal Janzen als Stephanie Mangano. Begin april begonnen de repetities onder leiding van Amerikaanse regisseur Lou Jacob en choreografe Sarah Miles. Na een try-out periode van ruim twee weken ging de musical op 24 juni 2001 in première, natuurlijk geheel in de seventies-style.