ACHTERGRONDEN

New York Theatre WorkshopIn 1988 kwam scriptschrijver Billy Anderson op het idee een musical te maken gebaseerd op Puccini 's La Bohème. Hij wilde de weelderige pracht en praal uit de opera vervangen door de ruwheid en de herrie van het moderne New York. In 1989 hadden Anderson en componist Jonathan Larson een brainstormsessie om ideeën uit te wisselen. Larson kwam met het idee voor de titel en stelde voor om het stuk te verplaatsen van de Upper West Side naar de Lower East Side. Twee jaar later vroeg Larson aan Anderson of hij het idee mocht gebruiken en daar zelf een musical van te maken. Ze kwamen overeen dat als de show naar Broadway zou gaan dat Anderson in de winst zou meedelen.

 

Een paar jaar lang werd het leven van Larson beheerst door Rent. Hij herschreef het stuk verschillende keren met diverse thema 's, voerde veranderingen door, schreef honderden nummers waarvan er 43 de uiteindelijke show haalden. In 1992 was de eerste opzet voor Rent klaar en had Larson een aantal nummers opgenomen. Jim Nicola van het New York Theatre Workshop kreeg de stukken onder ogen en was zo enthousiast dat hij in 1993 een tekstlezing organiseerde. De reacties van het publiek waren overweldigend. Met de beurs van de Richard Rogers Foundation die Larson had gewonnen kon in november 1994 een workshopproductie van Rent worden gemaakt. Ook nu waren de reacties weer enthousiast. Begin 1995 werd besloten om een volledige productie te gaan maken. Er waren echter nog wel een paar aanpassingen nodig. Nicola gaf Larson de opdracht om het plot van de show in één zin samen te vatten. Dit bleek eenvoudiger gezegd dan gedaan, maar hoe meer die ene zin in zicht kwam, hoe beter de show werd. Om de puntjes op de i te zetten besloot Nicola dramaturg Lynn Thomson in te schakelen om Larsen bij te staan. Ze werkten nauw samen om de karakters verder uit te diepen en het verhaal duidelijker te maken.

 

scene broadwayproductieIn oktober 1995 was de nieuwe versie klaar. Ondanks dat men de aanpassingen geweldig vond had men het idee dat het stuk nog niet af was. Hoewel Jonathan in eerste instantie geen zin meer had om weer naar de schrijftafel te moeten wilde hij uiteindelijk toch dat iedereen tevreden was. Larson gaf zijn baan als kelner op om zich volledig te kunnen storten op zijn droom, professioneel musicalschrijver zijn. In december is de casting rond en levert Larson de definitieve versie af. De uiteindelijke versie draait om een groep arme, jong artiesten en musici die proberen te overleven in New York daarbij geconfronteerd met de ziekte van deze moderne tijd, AIDS (in La bohème was dit TBC).

 

Op 25 januari 1996 vond in het New York Theatre Workshop de generale repetitie plaats. Larson zou dit niet meer meemaken. In de vroege ochtend van die dag was hij op 35-jarige leeftijd onverwacht overleden aan een gescheurde aorta (vermoedelijk als gevolg van het Marfan syndroom). De eerste try-out die avond werd gecancelled. Op verzoek van de ouders van Larson kwamen de cast, crew, familie en vrienden die avond bijeen en besloten het stuk alleen door te zingen. Aangekomen bij het nummer 'La vie boheme ' monde het toch uit in een volledige uitvoering. De impact van de show op de aanwezigen was overweldigend.

 

Op 13 februari 1996 ging de show in het New York Theatre Workshop in première. Door de enorme populariteit van de show werd het theater al snel te klein en verhuisde op 29 april 1996 naar het Nederlander Theatre op Broadway. Twintig dagen daarvoor was bekend geworden dat Larson postuum de Pulitzer Price had gewonnen voor Rent. De show won daarna nog vele awards.

 

De Nederlandse versie, in een vertaling van Daniël Cohen en onder regie van Ivo van Hove, ging op 3 oktober 2000 in de Stadsschouwburg in Amsterdam in première. In de Nederlandse versie werd afgeweken van de broadwayproductie. In de Nederlandse versie overlijdt Mimi aan het eind van de musical. In de oorspronkelijke versie valt Mimi flauw, maar komt ze weer bij. Ze zegt dat ze op weg was naar een warm, wit licht en dat de eerder overleden Angel daar was. Hij vertelde haar terug te gaan en naar Roger 's lied te luisteren.

 

In 2005 is een filmversie van de musical gemaakt. Deze film was helaas niet in Nederland in de bioscopen te zien.

 

Prijzen      
award jaar categorie genomineerd / winnaar
Tony Award 1996 musical winnaar
Tony Award 1996 mannelijke hoofdrol (Adam Pascal) genomineerd
Tony Award 1996 vrouwelijke hoofdrol (Daphne Rubin-Vega) genomineerd
Tony Award 1996 mannelijke bijrol (Wilson Jermaine Heredia) winnaar
Tony Award 1996 vrouwelijke bijrol (Idina Menzel) genomineerd
Tony Award 1996 regie (Michael Grief) genomineerd
Tony Award 1996 choreografie (Marlies Yearby) genomineerd
Tony Award 1996 script (Jonathan Larson) winnaar
Tony Award 1996 score (Jonathan Larson) winnaar
Tony Award 1996 lichtontwerp (Blake Burba) genomineerd
Pulitzer Price 1996 drama winnaar
Drama Desk Award 1996 musical winnaar
Drama Desk Award 1996 script (Jonathan Larson) winnaar
Drama Desk Award 1996 mannelijke bijrol (Wilson Jermaine Heredia) winnaar
Drama Desk Award 1996 vrouwelijk hoofdrol (Daphne Rubin-Vega) genomineerd
Drama Desk Award 1996 mannelijke hoofdrol (Adam Pascal) genomineerd
Drama Desk Award 1996 regie (Michael Greif) genomineerd
Drama Desk Award 1996 kostuumontwerp (Angela Wendt) genomineerd
Drama Desk Award 1996 orkestraties (Steve Skinner) winnaar
Drama Desk Award 1996 liedteksten (Jonathan Larson) winnaar
Drama Desk Award 1996 muziek (Jonathan Larson) winnaar
Drama League Award 1996 musical winnaar
Theatre World Award 1996 Adam Pascal winnaar
Theatre World Award 1996 Daphne Rubin-Vega winnares
Outer Critics Circel Award 1996 off-broadway musical winnaar
New York Drama Critics Circle Award 1996 musical winnaar
Drama League Award 1996 musical winnaar
Obie Award 1996 script, muziek en liedteksten (Jonathan Larson) winnaar
Obie Award 1996 regie (Michael Greif) winnaar
Obie Award 1996 ensemble winnaar
New York Critics Circle Award 1996 musical winnaar
John Kraaijkamp Musical Award 2001 vrouwelijke hoofdrol (Nurlaila Karim) winnares
John Kraaijkamp Musical Award 2001 mannelijke hoofdrol (Jim de Groot) genomineerd
John Kraaijkamp Musical Award 2001 vrouwelijke bijrol (Ellis van Laarhoven) genomineerd
John Kraaijkamp Musical Award 2001 mannelijke bijrol (Edwin Jonker) winnaar
John Kraaijkamp Musical Award 2001 aanstormend talent man (Jurgen Stein) genomineerd

 

CD / DVD    
Castalbums    
Originele Broadway cast2CDEngels1996
Originele Broadway cast (promo)1CDEngels1996
Originele Broadway cast1CDEngels1996
Originele Japanse castCD-singleJapans1998
Originele Manilla castCD-singleEngels2000

Nederlandse cast

 

1CDNederlands2000
Originele Koreaanse cast2CDKoreaans2003
Film    
Originele Filmsoundtrack

Seasons of love

Maxi-CDEngels2005
Originel Filmsoundtrack

Take me or leave me

Maxi-CDEngels2005
Originele Filmsoundtrack2CDEngels2005
Originele Filmsoundtrack1CDEngels2005
FilmDVDEngels2005
Overigen    
Studio cast, The Stage Door Players1CDEngels2005
Studio cast, Musical Stage Company1CDEngels2005