ACHTERGRONDEN

Josephine BakerJosephine in Shuffle Along

Freda Josephine McDonald werd op 3 juni 1906 geboren in St. Louis. In 1917 maakte ze een slachtpartij mee, waarbij 39 zwarte mensen werden vermoord door een dolgedraaide witte meute en duizenden dakloos raakten doordat hun huizen in brand werden gestoken. Op twaalfjarige leeftijd stopte ze met school en had ze baantjes als schoonmaakster en babysitter bij rijke, blanke families. Op dertienjarige leeftijd werd ze serveerster bij The Old Chauffeur 's Club waar ze haar eerste man, Willie Wells leerde kennen. Op deze leeftijd tourde ze ook door Amerika met de The Jones Family Band en The Dixie Steppers. Na afloop probeerde ze een rol te krijgen in het ensemble van de productie Shuffle Along, de eerste volledig zwarte musical productie op Broadway (1921). Ze werd afgewezen omdat ze te mager en te donker was, wel kon ze bij de productie aan de slag als kleedster. Ambitieus als ze was leerde ze alle ensemblenummers en toen één van de dansers weg ging was ze de logische vervanger. Op het toneel liet ze haar komische kant zien en het publiek vond het geweldig.

danse sauvage

 

Josephine BakerNa Shuffle Along en de musical The Chocolate Dandies in de Cotton Club (1924) ging ze werken in de Plantation Club in New York. Hier werd ze opgemerkt door Franse producenten die bezig waren met het samenstellen van een cast voor een zwarte revue in Parijs. Haar echte doorbraak kwam op 2 oktober 1925 in Parijs. Hier werd ze een sensatie door haar optreden bij La Revue Nègre, met o.a. de Danse Sauvage (met danspartner Joe Alex). Josephine voelde zich thuis in Parijs en haar carrière nam een grote vlucht. Na La Revue Nègre volgde La Folie du Jour in het Follies-Bergère Theater. Memorabel was haar kostuum met een rok van zestien bananen. In 1927 was ze de best verdienende entertainer in Europa. Ze liet haar familie overkomen van St. Louis naar haar landgoed Les Milandes in Frankrijk. Ook maakte ze dat jaar haar eerste film, La Sirène des Tropiques. Ze zou nog een aantal films maken, Zouzou (1934), Princess Tam Tam (1935), Moulin Rouge(1941), Fausse Alerte(1945), An jedem finger zehn (1954), Carosello del varieta (1955) en grusse aus Zurich (1963). Ook had ze vele muzikale hits. In 1931 scoorde ze haar grootste hit met J 'ai Deux Amours.

In 1936 waagde ze de stap naar Amerika waar ze de ster moest worden bij de Ziegfield Follies. Het werd een grote teleurstelling. Het Amerikaanse publiek en de media accepteerden niet dat een zwarte vrouw zo 'n belangrijke rol voor haar rekening nam. Een teleurgestelde Josephine keerde terug naar Europa.

 

Tijdens de tweede wereldoorlog sloot Josephine zich aan bij Frankrijk. Ze trad op voor de Franse troepen en werkte voor het verzet. Voor haar rol in het verzet werdLes Milandes ze na de oorlog door de Franse regering geëerd met het Croix de Guerre. In de jaren 50 en 60 reisde ze regelmatig naar Amerika om met hernieuwde energie ten strijde te trekken tegen racisme. In deze periode begon ze ook met het adopteren van kinderen van verschillende culturele afkomst, de regenboogfamilie. Josephine wilde bewijzen dat kinderen van verschillende herkomst en religies samen een familie konden vormen. In 1956 stopte ze met optredens om zich te richten op haar strijd tegen racisme en haar regenboogfamilie. Het grote onderhoud van haar landgoed en het gebrek aan inkomsten brachten haar aan de rand van een faillissement. Ze moest haar dierbare landgoed Les Milandes verlaten. Ze werd geholpen door haar goede vriendin prinses Gracia van Monaco die haar een villa aanbood. 

In 1973 trad Josephine op in de Carnegie Hall in New York. Haar vorige ervaringen hadden haar nerveus gemaakt, maar het publiek sloot haar ditmaal in de armen en gaf haar al voorafgaand aan het concert een staande ovatie. Josephine was tot tranen toe geroerd. Twee jaar later, op 8 april 1975 ging haar nieuwe show, ter ere van haar 50-jarig jubileum in het Theatre Bobino in Parijs in première. De kritieken waren uiterst positief. Een paar dagen later raakte de 68-jarige Josephine in een coma en op 12 april 1975 stierf ze.

Meer dan 20.000 mensen zagen in de straten van Parijs de begrafenisstoet en de Franse regering eerde haar met 21 kanonsschoten. Zij werd de eerste Amerikaanse vrouw die met militaire eer in Frankrijk werd begraven.

Josephione Baker is meerdere malen getrouwd geweest. Ze was achtereenvolgens getrouwd met Willie Wells, Willie Baker, Jean Lion, Giuseppe Pepito Abatino, Jo Bouillon en Robert Brady. Het huwelijk met Giuseppe Pepito Abatina was een publiciteitsstunt en is nooit officieel ingezegend. Ook het huwelijk met Robert Brady is nooit officieel ingezegend.

 

(Een groot deel van bovenstaande informatie is afkomstig van de Official site of Josephine Baker)

 

De musical

affiche Nederlandse productie JosephineAl in de jaren zestig ontstond het plan om een musical te maken over het leven van Josephine Baker. Op de vraag of zij de titelrol wilde spelen antwoordde zij: Ik ben zeer gevleid maar nu veel te oud, neem daar maar een jongere vrouw voor en laat mij maar rustig in de stalles genieten van de show. De plannen uit de jaren zestig zijn nooit gerealiseerd.

Eind jaren tachtig, begin jaren negentig maakte Stardust Productions naam met zwarte musicalproducties. In 1989 produceerden zij A Night at the Cotton Club. Als opvolger voor de deze internationale productie stond een muzikaal eerbetoon voor Josephine Baker gepland. Henk van der Meyden zelf schreef het script waarin het leven van Josephine Baker wordt navertelt. Hij schreef onder pseudoniem (I.D.A. Washington) omdat hij anders verwachtte vernietigende kritieken te krijgen voor de musical ' Josephine Baker' . Naast een aantal nieuwe nummers bevatte de musical ook vijf nummers die door Josephine zelf zijn gezongen, waaronder J 'ai deux amours over haar twee liefdes, Amerika en Europa. Met audities in Amsterdam, New York, Parijs en Londen werd een multiculturele cast verzameld die symbool stond voor het idealen van Josephine Baker.

 

Op 19 september 1991 beleefde de musical in het Rotterdamse Luxor Theater de wereldpremière. Na voorstellingen in Nederland was de musical ook te zien in München en Berlijn. In juni 1992 werd van de musical een CD opgenomen.

 

CD    
Castalbums    
Originele Nederlandse cast1CDEngels1992