Hippies in de East Village

Aan het eind van de jaren vijftig van de twintigste eeuw was het slecht gesteld met de huisversting in de Lower East Side (New York). Veel mensen trokken weg naar de buitenwijken waar volop ruimte was. Hierdoor der de armoede in de binnenstad steeds groter. In de Lower East Side waren het veelal de Oost-Europese immigranten die probeerden de overleven. Toenemende armoede, werkeloosheid, het verdwijnen van scholen, speeltuinen en parken en toenemend jeugdcriminaliteit waren tot de begin jaren 60 een groot probleem. Midden jaren zestig werd de Lower East Side een van de belangrijkste centra voor de hippie-cultuur. In de media kreeg het gebied als snel de naam 'East Village'.

De hippiecultuur was een jongerenbeweging die zich afzette tegen de heersende maatschappij. Enkele kenmerken van de hippiecultuur waren:

• tegen kapitalisme en materialisme

• tegen discriminatie in het algemeen en rassendiscriminatie in het bijzonder

• ecologische idealen

• pacifisme (met name tegen de Vietnamoorlog)

• sexuele vrijheid

St. Mark' s Place was het middelpunt van East Village. Hier werden veel bijeenkomsten georganiseerd en konden mensen te pas en te onpas uiting geven aan hun creatieve impulsen. Ook waren hier veel winkels te vinden voor tweedhands kleding, kralen, drugs en eten en drinken. Ook Experimenteel theater vond in East Village een thuis. Theatergroepen huurden kelders van kerken en koffiehuizen om te oefenen en te spelen. Veel jongeren uit de middenklasse voelen zich aangetrokken tot de vrijgevochten hippie-cultuur. De media speelden hierbij een belangrijke rol. In 1966-1967 was sprake van een ware vloedgolf van mensen die naar East Village trokken om zelf iets mee te krijgen van de hippie lifestyle.

De musical

Hair werd geschreven door twee werkeloze acteurs, James Rado en Gerome Ragni. Ze wilden iets nieuws maken, dat anders was dan alles wat tot nu op Broadway was te zien. Ze wilden het gevoel van de straat vertalen naar het podium. Het gevoel dat ze wilden vertalen was dat van de langharige, vredelievende en tegendraadse hippies in het New Yorkse East Village. In drie jaar werkten ze de verhaallijnen en karakters uit, schreven ze scènes, dialogen en teksten.

Het verhaal gaat over Claude, die het leger in moet maar vlak daarvoor in New York zich bij een groep hippies aansluit onder leiding van Berger. Zij leren hem de liefde, vrijheid en rebellie kennen en hij beleeft een gigantische trip. Ondanks zijn twijfel kan hij het niet opbrengen om zijn oproepkaart te verbranden. Wanneer hij dan toch naar het leger moet vertrekken laat hij zijn nieuwe vrienden met pijn in het hart achter. Hij sterft op het slagveld. Zijn hippievrienden treuren om hem, maar gaan door.

Rado en Ragni schreven Hair voor Broadway en boden het aan bij veel gerenommeerde producenten, echter zonder veel succes. Ze waren dan ook heel blij toen producent Joseph Papp hen benaderde om Hair, als zijn eerste productie, tijdens het New York Shakespeare Fesitival op te voeren. Het ging om een speelperiode van zes weken. Papp was onder de indruk van de tekst, maar wat nog ontbrak was de muziek. In die periode ontmoette het tweetal via een gezamenlijke vriend de componist Galt MacDermot. Rado en Ragni vroegen hem de muziek te componeren. MacDermot verdiepte zich in de hippiecultuur en hun muziek om inspratie op te doen voor de muziek. Binnen drie weken had Mac Dermot de nummers van Rado en Ragni van muziek voorzien. Hair werd een musical waarin vele aspecten van het leven in het Amerika van de jaren 60 aan bod kwamen, zoals drugs, milieuvervuiling, de Vietnamoorlog, burgerrechten, ruimtevaart, astrologie, Shakespeare en seks.

Op 17 oktober 1967 was de première in het Public Theatre. Michael Butler zag de voorstelling en vond het geweldig. Hij raakte betrokken bij de productie. In samenwerking met Papp verplaatste hij de show naar een Disco, Cheetah. Vanwege de disco-activiteiten moesten de voorstellingen vroeg beginnen (19.00 uur) en was er geen pauze. Dit gecombineerd met een beroerde akoestiek zorgde weinig publiek. Door financiële problemen viel het doek voor Hair al na 45 voorstellingen. De producenten hadden de hoop echter nog niet opgegeven en wilde de productie graag op Broadway zien staan. In eerste instantie werkten Papp en Butler samen om naar Broadway te gaan. Papp trok zich echter terug omdat hij niet geloofde in het succes van de musical.

Butker wilde in eerste instantie de productie zoals die in Cheetah was opgevoerd integraal verhuizen naar Broadway. De schrijvers hadden echter niet stil gezeten. Op basis van de ervaringen in het Public Theatre hadden zij het verhaal en de muziek inmiddels aangepast. Dertien nummers werden toegevoegd waardoor de show nu 33 nummers bevatte (ongelend veel voor een musical in die tijd). In overleg met Butler werden de aanpassingen doorgevoerd en werd een nieuwe regisseur aangetrokken, Tom O 'Horgan. Butler wilde daarnaast dat James Rado de rol van Claude zou gaan spelen. In drie maanden werd de show opnieuw opgebouwd. Op 29 april 1968 opende de show in het Biltmore Theatre, Broadway, New York. Hiermee was Hair de eerste musical die van Off-broadway naar Broadway verhuisde.  

Hair werd de ook eerste Broadwaymusical waarin de acteurs naakt op het podium stonden. Het was de scène aan het eind van de eerste acte waarin de hele cast een kort moment naakt op het podium stond die de musical wereldberoemd (of berucht) maakte. Ook het gebruik van rockmuziek was vernieuwend voor Broadway. Door sommigen werd Hair gezien als de redding van Broadway. Nadat enkele nummers uit de musical in de hitparades waren verschenen trok de show een jonger publiek aan dan de gebruikelijke musicalbezoeker. Hoewel Hair niet tot de schokgolf leidde die sommigen hadden verwacht stond de show aan het begin van de komst van verschillende soorten musicalstijlen.

Censuur

Het onderwerp van de show, de naaktscène en de ontheiliging van de Amerikaanse vlag waren aanleiding tot een aantal rechtzaken om de show te verbieden. Een officier van justitie in Boston probeerde in 1970 de show te verbieden vanwege het ontheiligen van de Amerikaanse vlag en de wulpse en wellustige scènes. Het hoogste rechtsorgaan van de staat Massachusetts oordeelde dat de show mocht spelen, op voorwaarde dat enkele seksueel getinte scènes zouden worden geschrapt en alle acteurs aangekleed zouden blijven. Dit was voor de acteurs en de producenten onacceptabel. Ze vochten het vonnis aan bij de Amerikaanse Supreme Court (het hoogste Amerikaanse rechtsorgaan). Een van de negen rechters was ziek en de stemmen staakte bij 4-4. Hierdoor was het mogelijk om de show op te voeren zonder de opgelegde restricties. Vrijheid van meningsuiting was hierbij een zwaarwegende factor.

In 1975 verbood een theater in Chattanooga de opvoering van Hair omdat het niet goed zou zijn voor de gemeenschap. Zij baseerden hun verbod op 'horen zeggen' want ze hadden de musical zelf nooit gezien. Ook nu gingen de producenten van Hair in verweer tot aan het Amerikaanse Supreme Court. Het gerechtshof deed geen uitspraak over de musical zelf, maar boog zich op de rechtmatigheid van de procedure die was gevolgd bij het opleggen van het verbod. Omdat op het moment dat het verbod werd uigevaardigd hadden de mensen de show niet gezien was er geen basis voor het verbod.

In Engeland was Hair de eerste productie die zonder toestemming van de Koninklijke censor werd opgevoerd. Vanaf 1737 had de censor grote macht. Iedere theaterproductie moest worden beoordeeld op goede smaak en respect voor het christelijke geloof. Naakt, schelden, bijbelse figuren en referenties aan homoseksualieteit waren taboe. De censor kon eisen dat woorden en scènes werden geschraop of aangepast. Hij kon zelfs een productie in zijn geheel verbieden. In 1967 werd de censuur van theaterproduties eindelijk geschrapt. Een dag later speelde Hair de eerste voorstellingen in Londen die niet door de censor was beoordeeld.

De film

In 1979 werd de musical verfilmd door Milos Forman. Ragni en Rado schreven het script en de hoofdrollen werden vertolkt door John Savage (Claude Bukowski), Treat Williams (Berger), Beverly D 'Angelo (Sheila) en Annie Golden (Jeannie). De film had een ander einde dan de toneelversie. In de film gaat Claude naar bootcamp in voorbereiding op een uitzending naar Vietnam. Als Sheila een brief van hem krijgt besluit de Tribe Claude te gaan bezoeken. Berger sluipt het militaire kamp binnen om de plaats in te nemen van Claude zodat deze naar Sheila kan. Onverwacht wordt het regiment van Claude echter naar Vietnam gestuurd, met Berger in plaats van Claude.

' Aquarius' van T.N.M. feat. Raye Rousseau

Rave-up concert

Let the sun shine in & Hair

Latinstijl bewerkring