ACHTERGRONDEN
| Op 11 maart 1924 schoot de gescheiden cabaretzangers Belva Gaertner haar minnaar Walter Law neer. Belva werd in haar appartement gearresteerd waar de met bloed doordrenkte kleren nog op de vloer lagen. Belva bekende dronken te zijn geweest, maar zei dat ze zich niet meer kon herinneren wat er was gebeurd. Belva werd verdedigd door de advocaat William Scott Stewart. Op 3 april 1924 schoot de getrouwde Beaulah Annan in de echtelijke slaapkamer Harry Kalstedt in de rug. Terwijl ze toekeek hoe hij dood ging dronk ze cocktails en luisterde naar een populaire foxtrotmelodie. Daarna belde ze haar man om te zeggen dat ze een man had vermoord die met haar naar bed wilde. Beaulah's verhaal kende meerdere versies. Eerst beweerde ze dat de Harry uit zelfverdediging had doodgeschoten omdat ze bang was dat hij haar zou verkrachten. Later gaf ze toe dat ze hem in de rug had geschoten nadat hij haar had verteld dat hij haar ging verlaten. De laatste en meest sensationele versie bewaarde ze voor de rechtszaal. Ze had Harry verteld dat ze zwanger was. Tijdens een gevecht dat daarna ontstond grepen ze beide naar het pistool. Beaulah's man, Albert Annan , bleef haar bijstaan en spendeerde al zijn spaargeld aan de verdediging van zijn vrouw. Beaulah werd verdedigd door William W. O'Brien. Na haar vrij
De jonge journaliste Maurine Dallas Watkins schreef artikelen over deze moordzaken voor de Chicago Tribune. Er zaten op dat moment zes vrouwen in een dodencel in Chicago. De overige vrouwen pasten niet in het beeld van de mooie moordenaressen. Watkins legde in haar verhalen de nadruk op sentimentele en spectaculaire aspecten van de twee zaken. Ze had een smeuïge schrijfstijl. Ze sprak van twee 'jazz' babes, gecorrumpeerd door mannen en drank. Ze omschreef Beulah Annan als de mooiste vrouw van het celblok, en Belva Gaertner als de meest stijlvolle moordenares. Beide vrouwen werden vrijgesproken en hun roem vervaagde snel toen andere spectaculaire moorden de voorpagina's in de media over namen.
Watkins verliet de journalistiek kort daarna en ging zich toeleggen op het schrijven van toneelstukken. Tijdens haar opleiding aan Yale University schreef ze een fictief stuk over de twee moordenaressen waarover ze als journaliste had geschreven. Beaulah werd Roxie, Belva werd Velma, Albert Annen werd Amos Hart en de advocaten William Scott Stewart en William W. O'Brien werden samengesmolten in de persoon van Billy Flinn. In 1926 werd het toneelstuk 172 keer opgevoerd op Broadway. In 1927 werd een stomme film gemaakt van het toneelstuk door Cecille B. DeMille. In 1942 bewerkte William Wellman het verhaal tot een gesproken film. Ginger Rogers speelde het danseresje Roxie Hart en advocaat Billy Flynn werd gespeeld door Phil Silvers. |
![]() Gwen Verdon las het toneelstuk en vroeg haar ex-man Bob Fosse of het mogelijk zou zijn om een op dit toneelstuk gebaseerde musical te maken. Fosse probeerde toestemming te krijgen van Watkins maar had geen succes. Pas na haar overlijden in 1969 kreeg hij de rechten in handen. Dit leidde tot de ontwikkeling van Chicago, een variété musical. De show was, net als bijvoorbeeld Cabaret, een conceptmusical. Het verhaal werd vertelt door middel van een reeks variétéacts (Fosse was de zoon van variétéartiesten). Fosse verzorgde de choreografie. De muziek en de teksten werden geschreven door John Kander and Fred Ebb . Een week voor de première kreeg Fosse een hartaanval en moest een bypassoperatie ondergaan. De eerste productie van Chicago ging op 3 juni 1975 in het 46th Street Theatre op Broadway in première met in de hoofdrollen Gwen Verdon (Roxie Hart), Chita Rivera (Velma Kelly) en Jerry Orbach (Billy Flynn). Liza Minelli nam gedurende een maand de rol van Gwen Verdon over. Na het vertrek van Gwen Verdon werd haar rol overgenomen door de vriendin van Fosse, Ann Reinking. De musical werd echter overschaduwd door het succes van A Chorus Line dat in dezelfde periode in première ging. Na twee jaar viel het doek voor Chicago. |
| In het najaar van 1995 maakte City Center ENCORES! bekend dat Chicago was opgenomen in de lenteprogrammering. Niet iedereen was hier blij mee want tot dan toe had ENCORES! alleen concert versies geproduceerd van oude musicals uit de jaren 30, 40 en 50. Shows die anders waren vergeten of die niet in aanmerking kwamen voor een complete revival. Maar op 2 mei 1996 was het dan zover. Chicago speelde de eerste van vier voorstelling voor een stampvolle zaal die na afloop razend enthousiast was. In cast Ann Reinking (die tevens voor een choreografie in de stijl van Bob Fosse had gezorgd) Bebe Neuwirth, James Naughton, Joel Grey, Marcia Lewis en D. Sabella. De regie was in handen van de artistiek directeur van ENCORES! Walter Bobbie en Musical Director Rob Fisher.
De show was zo direct en energiek dat publiek en critici al in de pauze spraken over een verhuizing van de productie naar Broadway. Echter een concertversi
De show zelf had alles in zich wat het Broadway publiek zich maar kon wensen, maar hoe laat je het publiek weten dat dit niet zo maar een revival is. ....Marketing!. Op 23 juni 1996 verscheen een grote advertentie in de New York Times. Chicago was niet zo maar een omzetting van een concert naar een musical. Nee het concert was slechts de inspiratie, Chicago zou een nieuwe productie worden, verrassend en uitdagend door sensationeel vakmanschap. In de maanden die volgden werden de advertenties scherper en uitdagender dan de gemiddelde Broadway bezoeker gewend was. Op 29 oktober 1996 begonnen de try-outs in het Richard Rodgers Theatre. De concertversie was succesvol vertaald naar een grootse musicalproductie. De show was scherp, donker en duizelingwekkend. Niet het decor, maar de energie, de personalities en de nummers bepaalden de sfeer van de show. Chicago voldeed aan de hooggespannen verwachtingen die door de advertentiecampagne waren opgewekt. De première was op 14 november 1996. De show was deze keer een groot succes.
Na de Broadway-revival volgde West End waar de musical op 18 november 1997 in première ging. De origingele cast bestond uit Ute Lemper (Velma), Ruthie Henshall (Roxie Hart), Nigel Planer (Amos Hart) en Henry Goodman (Billy Flynn). Na negen jaar in het Adelphi Theatre verhuisde de show in april 2006 naar het Cambridge Theatre. |
| Voor de productie in Nederland was een theater nodig waar de productie vast kon staan. Gekozen werd voor het centraal gelegen Beatrix theater in Utrecht. Het theater werd hiervoor verbouwd en de capaciteit van de zaal werd uitgebreid tot 1.150 plaatsen. In november 1998 werd de cast bekend gemaakt met in de hoofdrollen Simone Kleinsma (Roxie Hart), Pia Douwes (Velma Kelly) en Stanley Burleson (Billy Flynn). Op 15 maart 1999 begonnen de repetities en op 9 mei 1999 was de Nederlandse première in het Beatrix Theater in Utrecht. Eind augustus 1999 verlieten Pia Douwes en Stanley Burleson de show om zich voor te bereiden op de productie van Elisabeth. Ze werden vervangen door respectievelijk Sophia Wezer en Tony Neef. De laatste voorstelling was op 28 januari 2001. |
![]() In 2002 werd de musical tot een Hollywood filmversie bewerkt. De hoofdrollen werden vertolkt door Renee Zellweger (Roxie Hart) en Catherine Zeta-Jones (Velma Kelly). Voor de verfilming werden wel enige concessies gedaan aan de stage musical. Een aantal nummers uit de musical sneuvelden en de rol van Mary Sunshine werd niet door een man, maar door een vrouw gespeeld. De film won een Oscar voor beste film en beste vrouwelijke bijrol (Catherine Zeta-Jones).
In 2009 volgde een revival in Nederland door Mark Vijn Theaterproducties. Dit maal een tourproductie met in de hoofdrollen Mariska van Kolck (Roxie) en Joke de Kruijff (Velma). Peter Lusse speelde de rol van Amos en Thom Hofman speelde Billy Flynn. |
| Prijzen | |||
| Award | Jaar | Categorie | Genomineerd/Winnaar |
| Tony Award | 1976 | musical | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | script (Fred Ebb, Bob Fosse) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | score (John Kander / Fred Ebb) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | mannelijke hoofdrol (Jerry Orbach) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | vrouwelijke hoofdrol (Chita Rivera) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | vrouwelijke hoofdrol (Gwen Verdon) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | decorontwerp (Tony Walton) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | kostuumontwerp (Patricia Zipprodt) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | lichtontwerp (Jules Fisher) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | choreografie (Bob Fosse) | genomineerd |
| Tony Award | 1976 | regie (Bob Fosse) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 1976 | mannelijke hoofdrol (Jerry Orbach) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 1976 | lichtontwerp (Jules Fisher) | winnaar |
| Tony Award | 1997 | revival musical | winnaar |
| Tony Award | 1997 | mannelijke hoofdrol (James Naughton) | winnaar |
| Tony Award | 1997 | vrouwelijke hoofdrol (Bebe Neuwirth ) | winnaar |
| Tony Award | 1997 | vrouwelijke bijrol (Marcia Lewis) | genomineerd |
| Tony Award | 1997 | kostuumontwerp (William Ivey Long) | genomineerd |
| Tony Award | 1997 | lichtontwerp (Ken Billington) | winnaar |
| Tony Award | 1997 | choreografie (Ann Reinking) | winnares |
| Tony Award | 1997 | regie (Walter Bobbie) | winnaar |
| Drama Desk Award | 1997 | revival musical | winnaar |
| Drama Desk Award | 1997 | mannelijke hoofdrol (James Naughton) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 1997 | vrouwelijke hoofdrol (Bebe Neuwirth) | winnaar |
| Drama Desk Award | 1997 | mannelijke bijrol (Joel Grey) | winnaar |
| Drama Desk Award | 1997 | vrouwelijke bijrol (Marcia Lewis) | genomineerd |
| Drama Desk Award | 1997 | choreografie (Ann Reinking) | winnares |
| Drama Desk Award | 1997 | regie (Walter Bobbie) | winnaar |
| Drama Desk Award | 1997 | lichtontwerp (Ken Billington) | winnaar |
| Drama League Award | 1997 | revival musical/play | winnaar |
| New York Critics Circle Award | 1997 | musical | winnaar |
| Laurence Olivier Award | 1998 | musical | winnaar |
| Laurence Olivier Award | 1998 | mannelijke hoofdrol (Henry Goodman) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 1998 | vrouwelijke hoofdrol (Ute Lemper) | winnares |
| Laurence Olivier Award | 1998 | vrouwelijke hoofdrol (Ruthie Henshall) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 1998 | regie (Walter Bobbie) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 1998 | choreografie (Ann Reinking) | genomineerd |
| Laurence Olivier Award | 1998 | kostuumontwerp (William Ivey Long) | genomineerd |
| Theatre World Award | 1999 | Ute Lemper | winnaar |
| John Kraaykamp Musical Award | 2000 | vrouwelijk aanstormend talent (Sophia Wezer) | winnares |
| John Kraaykamp Musical Award | 2000 | mannelijk aanstromend talent (Daan Wijnands) | winnaar |
| John Kraaykamp Musical Award | 2010 | vrouwelijke hoofdrol (Mariska van Kolck) | genomineerd |
| John Kraaykamp Musical Award | 2010 | mannelijke bijrol (Peter Lusse) | genomineerd |
| John Kraaykamp Musical Award | 2010 | script (Fred Ebb / Bob Fosse) | genomineerd |
| John Kraaykamp Musical Award | 2010 | liedteksten (Fred Ebb) | genomineerd |
| CD en DVD | ||||
| Castalbums | ||||
![]() | Originele Broadway cast | 1CD | Engels | 1975 |
![]() | Originele Australische cast | 1CD | Engels | 1981 |
![]() | Revival Broadway cast | 1CD | Engels | 1996 |
![]() | Revival Londense cast | 1CD | Engels | 1998 |
![]() | Originele Nederlandse cast | 2CD | Nederlands | 1999 |
![]() | Originele Russische cast (filmscore gezongen door Russische cast) | 1CD | ?? | 2002 |
| Film | ||||
![]() | Originele filmsoundtrack | 1CD | Engels | 2002 |
![]() | Originele filmsoundtrack | 1SACD | Engels | 2002 |
![]() | Film | DVD | Engels | 2002 |
| Special Editions | ||||
![]() | Originele filmsoundtrack, special edition incl. making off dvd | CD/DVD | Engels | 2002 |
![]() | 10th anniversary edition | 2CD/DVD | Engels | 2006 |
| Overigen | ||||
![]() | Studio cast, Jazzbewerking The Brad Ellia Little Big Band | 1CD | Instrumentaal | 1997 |
Studio cast, Jazzbewerking The Steve Goodman Trio
| 1CD | Instrumentaal | 1998 | |
![]() | Studio cast, London Theater Orchestra & Cast | 1CD | Engels | 2002 |
![]() | Studio cast, London West End Singers | 1CD | Engels | 2003 |
![]() | Studio cast, The Stage Door Orchestra Preformers | 1CD | Engels | |
![]() | Karaoke | 2CD | Engels |