Jason Robert Brown
Jason
Robert Brown groeide op in de buitenwijken van New York.
Teleurgesteld in de muziekopleiding die hij volgde besloot hij te
stoppen en verhuisde naar Greenwich. Zijn droom om als componist een
Broadwaymusical te maken bleef echter overeind. Hij begon zijn
carrière als arrangeur, dirigent en pianist bij verschillende shows.
Om de eindjes aan elkaar te knopen werkte hij ook als pianist bij
diverse nachtclubs en cafés. Het is tijdens een van deze optredens
dat hij in contact komt met Daisy Prince. Ze is onder de indruk van
één van zijn eigen nummers die hij ten gehore brengt. Ze adviseert
hem het nummer aan haar 'oom Steve' te laten horen. 'Oom Steve'
bleek Stephen Sondheim te zijn en Daisy de dochter van de beroemde
regisseur Harold Prince.
De ontmoeting met Daisy Prince was een keerpunt in zijn carriere. Niet wetende dat ze geen enkele regie-ervaring vroeg hij haar de show te regisseren die hij aan het maken was. Daisy vond dit een goed idee en drie jaar lang werkten ze samen aan de show. die was opgebouwd uit nummers die Brown al eerder had geschreven voor diverse producties. Ze werkten in Brown's appartement. Hij speelde zijn nummers en zij gaf feedback. Na drie jaar hadden ze nog steeds geen sterk openingsnummer en thema voor de show. De bestaande nummers werden losgelaten en Brown schreef nieuwe nummers. Brown probeerde eerst nummers te maken waarvan hij dacht dat het publiek die wilde horen. Daisy zorgde dat hij weer terug kwam bij datgene wat hij zelf wilde maken. Samen smeedden ze de nummers tot een samenhangend geheel en uiteindelijk werd het thema duidelijk. Het ging om dat ene moment waarin je met de rug tegen de muur een beslissing moet nemen of een standpunt moet innemen. Als laatste schreef hij het openingsnummer, Songs for a New World. Na eerst een workshop in Toronto zag in 1995 de voorstelling Songs for a new World het levenslicht in New York. Het was een Off-Broadway productie die het midden hield tussen een musical en muziektheater. De nummers hadden allemaal hetzelfde thema, maar vertelden geen verhaal. Ieder nummer ging over iemand die het gevoel heeft eindelijk het punt in zijn of haar leven te hebben bereikt dat daarna alles goed zal zijn. Op dat moment echter verandert plotseling alles. Door zaken waarop de ze geen controle hebben worden ze gedwongen keuzes te maken die hun levenspad anders zal doen verlopen dan ze hadden gedacht.
De muziek was breed geörienteerd met invloeden van pop, gospel, jazz en klassieke muziek. Brown speelde zelf de piano in het 6-mans orkest.
Via Daisy lukte het hem om zijn droom te verwezenlijken, muziek te
mogen componeren voor een Broadway musical. Stephen Sondheim
had afgehaakt om de muziek voor de musical Parade te componeren en
Daisy attendeerde haar vader op Brown. De musical met een script van
Alfred Uhry vertelt het waargebeurde verhaal van de rechtszaak tegen
Leo Frank, een joodse fabriekseigenaar. Hij werd er van beschuldigd
de 13 jarige Mary Phagan te hebben verkracht en vermoord. De
sensatiezucht van de media leidde tot antisemitische spanningen in
de zuidelijke staten. De doodstraf die Frank kreeg opgelegd
werd door de gouverneur omgezet in levenslang omdat de rechtszaak
niet naar behoren zou zijn geweest. Hij werd uit de gevangenis
ontvoerd door een woedende menigte en naar de woonplaats van het
vermoorde meisje gebracht waar hij werd opgehangen. Brown won met
Parade in 1999 de Tony Award voor de beste originele muziek. Hoewel
de artistieke erkenning daar was bleef de financiële erkenning uit.
De show flopte op Broadway.
Voor zijn derde grote productie werkte hij weer samen met Daisy Prince als regisseur. Voor The Last Five Years schreef hij niet alleen de muziek, maar ook het script en de liedteksten. De show ontving gemengde kritieken en was geen groot commercieel succes. Daarna werkte hij als componist mee aan de productie Urban Cowboy waarvoor hij met 20 anderen in 2003 werd genomineerd voor een Tony Award voor beste muziek. Hairspray was de uiteindelijke winnaar. De musical was gebaseerd op de gelijknamige film uit 1980. Het verhaal draait om de Bud Davis, een jongen van het platteland die naar de grote stad verhuist om te werken. 's Avonds zoekt hij vertier in de lokale Honky Tonk bar en ontmoet daar de cowgirl Sissy. Ze worden verlief en de rest van het verhaal draait om de ontwikkeling van hun relatie. De muziek van deze musical was country & western geörienteerd. De musical flopte en Brown vertrok naar Europa met de mededeling dat hij nooit meer voor het theater zou schrijven. Na zijn terugkeer in Amerika ging hij in Zuid Californie wonen
In 2005 bracht hij een solo-album uit, Wearing Someon Else's Clothes. Op dit album is hij als zanger en pianist te horen met zowel zijn eigen trio (Caucasian Rhythm Kings) als een compleet symfonie-orkest en koor. Naast de muziek schreef hij ook de teksen en verzorgde de arrangementen. In 2005 werd ook zijn Chanukah Suite voor het eerst ten gehore gebracht. Met deze suite wilde hij een koorstuk maken waarin de Broadway-stijl en de traditionele liturgisch koortechnieken gecombineerd werden. Het resulteerde in een acht minuten durende koorzang in drie delen. Het bevatte traditionele joodse liederen die waren bewerkt met up tempo rock 'n' roll ritmes en op Leonard Bernstein geïnspireerde melodieën.
Ondertussen hadden zijn shows, met name
"Songs for a New World" en "The
Last Five Years" een grote schare fans opgebouwd en werden ze
veelvuldig opgevoerd in de kleinere theaters. Een terugkeer naar het
theater kon dan ook niet uitblijven. Scriptschrijver Dan Elish
haalde hem over om weer te gaan werken aan een theaterproductie. In
januari 2007 ging deze productie, 13, in Los Angeles in première. 13
is een musical-comedy over Evan Goldman die bijna 13 wordt. Na een
gelukkige jeugd in New York City gaan zijn ouders scheiden en
verhuist hij met zijn moeder naar een kleine stad in Indiana. Daar
aangekomen heeft hij 1 missie: zorgen dat alle coole kinderen van
school naar zijn bar mitswa komen, anders zal hij de rest van zijn
schooltijd moeten doorbrengen met de nerds. Brown tekende voor de
muziek en de liedteksten. Het script was van Dan Elish. De cast
bestond uit dertien dertienjarigen en de band bestond eveneens uit
tieners. Ondanks gemenge kritieken sloeg de musical aan bij het
publiek. De zalen in LA waren uitverkocht en Broadway lonkte. Na
enkele try-outs ging de musical op 5 oktober 2008 in het Bernard B.
Jacobs Theatre op Broadway in première.
The Last Five Years
The Last Five Years is een musical van 1 akte voor twee acteurs. Na de flop van Parade wilde hij wat anders. Bij de productie van Parade waren zoveel mensen betrokken en moesten zoveel mensen tevreden gesteld worden dat het een uitputtingsslag was geworden voor Brown. Hij besloot weer een song cycle te maken zoals hij ook had gedaan met Songs for a New World. Echter hoe meer hij schreef, hoe meer een theaterstuk ontstond. Het verhaal gaat over de vijfjarige relatie van succesvolle joodse schrijver Jamie en de ploeterende rooms-katholieke actrice Cathy. De structuur van de show is bijzonder. Het zelfde verhaal wordt op twee manieren van vanuit twee standpunten vertelt. Jamie vertelt zijn verhaal in chronologische volgorde van hun eerste date tot een scheiding. Cathy begint haar verhaal bij de pijnlijke scheiding en gaat terug in de tijd tot hun eerste ontmoeting. De show is bijna geheel doorgecomponeerd waarbij hij en zij om de beurt een stukje van hun verhaal vertellen. Alleen in het midden, bij het huwelijk is er direct contact tussen de twee karakters.
Wat het extra bijzonder maakt zijn de verbinding van de sleutelmomenten in beide verhaallijnen. Cathy's tot ziens (afscheid) is Jamie's tot ziens (kennismaking), Cathy koopt in haar verhaallijn Jamie's boek, als hij in zijn verhaallijn hoort dat het wordt uitgegeven. Cathy werkt in een bar op het moment dat Jamie zijn verdriet verdrinkt. Cathy zingt in bed tegen Jamie als hij in zijn verhaallijn daar met een andere vrouw ligt. Jamie's tot ziens (afscheid) Cahty's tot ziens (kennismaking).
Voor inspiratie hoefde Brown niet ver te zoeken. Het verhaal was gebaseerd op zijn eigen stukgelopen vijfjarige relatie met actrice Theresa O'Neill. Hij de succesvolle componist/schrijver die net een Tony-award had gewonnen voor de muziek van Parade en zij de actrice wiens carrièreperspectief ver achterbleef bij die van haar man. Uiteindelijk was de relatie gedoemd te mislukken en eindigde in een scheiding. Tijdens het schrijven wilde hij niet in clichés vervallen en wilde hij voorkomen dat het een grote klaagzang over zijn ex-vrouw zou worden. Ook wilde hij voorkomen dat hij zijn eigen fouten zou vergoelijken om zo zelf als de 'good guy' te worden gezien.
Daisy Prince kreeg de moeilijke taak om met de regie de tegengesteld vertelde verhaallijnen tot een geheel te smeden. De kracht van het stuk lag volgende Prince in het de herkenbaarheid voor iedereen die wel eens een relatie heeft gehad. Mensen kunnen zich identificeren met beide personages. De première van de show was op 23 maart 2001 in Chicago in het Northlight Theater met Norbert Leo Butz als Jamie Wellersteinen Lauren Kennedy als Cathy Hiatt.
Hoewel hij had geprobeerd om het verhaal niet te veel op dat van zijn eigen mislukte relatie te laten lijken, vond zijn ex-vrouw dat hij daar niet voldoende in was geslaagd. Toen na de première in Chicago in 2001 de show naar het Lincoln Centre in New York zou gaan dreigde zij met gerechtelijke stappen. Ze vond dat de show te veel op hun verhaal leek en dat zij te herkenbaar was in de vrouwelijke rol. Dit was tegen de afspraken die zij bij hun scheiding hadden gemaakt. Het Lincoln Centere trok zich terug en Brown was gedwongen enkele aanpassing door te voeren. Het nummer "Could Be in Love With Someone Like You" werd vervangen door "Shiksa Godess" en een aantal zinnen werd aangepast. Uiteindelijk ging de aangepast show op 3 maart 2002 in het Minetta Lan Theatre van start in New York, off-Broadway. Lauren Kennedy was door andere verplichtingen niet in de gelegenheid om de rol van Cathy ook in New York te spelen. Zij werd vervangen door Sherie Rene Scott.
Op 30 juni 2004 ging in de Engelenbak de eerste Nederlandse productie in
première. Jamie en Cathy werden Robin en Eva. Deze rollen werden gespeeld door
Rob Pelzer en Jennifer van Brenk. Jennifer van Brenk had met het geld dat ze met
de Jacques de Leeuw Toptalentprijs had gewonnen de rechten van het stuk gekocht.
Het was de eerste niet Engelstalige bewerking van de musical. De vertaling was
van Florus van Rooijen. New York en Ohio werden vervangen door Amsterdam en
Hamburg en de Amerikaanse entertainmentwereld werd vervangen door de Nederlandse
musicalwereld. De auditie-scène van Eva in Hamburg werd tweetalig (Duits en
Nederlands) uitgevoerd waardoor het onderscheid tussen de feitelijk auditie en
Eva's gedachten nog duidelijker werd. Op welk moment in de relatie Robin en Eva
zich bevinden, werd duidelijk gemaakt door middel van het verschuiven van
portretten over een lat waarop de jaren waren aangegeven.
in 2007 volgde een nieuwe productie met een vertaling van Allard Blom. In deze versie heetten de hoofdpersonen Jona en Sanne. De rollen werden gespeeld door Ara Halici en Birgit Schuurman. Beide acteurs speelden hun deel van het verhaal in hun eigen huiskamer. In een aantal scènes speelden ze als figurant mee in elkaars huiskamer.
In 2008 werd in zowel Vlaanderen als Nederland een productie op de planken
gebracht. In Vlaanderen speelden Jan Schepens en Ann van den Broeck de rollen
van Nathan en Sanne. In Nederland kroop Birgit Schuurman opnieuw in de huid van
Sanne en nam Jim de Groot de rol van Jona voor zijn rekening. Beide producties
maakten gebruik van de vertaling van Allard Blom. Alleen het nummer 'Een zomer
bij de Belgen' uit de Nederlandse vertaling werd in Vlaanderen vervangen door
'Een zomer in Kaatsheuvel'. In de Nederlandse productie van 2008 werd de plaats
van de relatie in de tijd weergegeven door de achterwand waarbij een bos werd
verbeeld waarbij de kleur verliep van fris lentegroen aan de linkerzijde tot
herfstachtig verdord bruin aan de rechterzijde. Afhankelijk van het moment in de
relatie werd de betreffende scène op de 'juiste' plaats voor de achterwand
gespeeld. In tegenstelling tot veel andere producties was er meer interactie
tussen de acteurs dan alleen bij de trouw-scène. Ze figureerden in een aantal van
elkaars scènes. In de Vlaamse productie werd voor de tijdsaanduiding gewerkt met
projecties. Op projectieschermen werden foto's van het koppel getoond met
jaartallen. Bij Sanne telde de jaren af, bij Nathan telde de jaren op. De aard
van de foto's gaf aan in welke toestand de relatie zich op dat moment bevond.
| De nummers | |||
|
Chicago (2001)
Still Hurting (Cathy) I Could Be in Love With Someone Like You (Jamie) See I'm Smiling (Cathy) Moving Too Fast (Jamie) Part of That (Cathy) The Schmuel Song (Jamie) A Summer in Ohio (Cathy) The Next Ten Minutes (Jamie & Cathy) A Miracle Would Happen/When You Come Home to Me (Jamie/Cathy) Climbing Uphill/Audition Sequence (Cathy) If I Didn't Believe in You (Jamie)
I Can Do Better Than That (Cathy) Nobody Needs to Know (Jamie)
Goodbye Until Tomorrow/I Could Never Rescue You (Cathy/Jamie)
|
New York (2002)
Still Hurting (Cathy) Shiksa Goddess(Jamie)
See I'm Smiling (Cathy) Moving Too Fast (Jamie) Part of That (Cathy) The Schmuel Song (Jamie) A Summer in Ohio (Cathy) The Next Ten Minutes (Jamie & Cathy) A Miracle Would Happen/When You Come Home to Me (Jamie/Cathy) Climbing Uphill/Audition Sequence (Cathy) If I Didn't Believe in You (Jamie)
I Can Do Better Than That (Cathy) Nobody Needs to Know (Jamie)
Goodbye Until Tomorrow/I Could Never Rescue You (Cathy/Jamie)
|
Nederland (2007)
Ik blijf achter (Sanne) Shiksa schone (Jona)
Ik glimlach (Sanne) Een beetje te snel (Jona) Een deel daarvan (Sanne) Het lied van Schmuel (Jona) Een zomer bij de Belgen (Sanne) Tien minuten (Jona en Sanne)
Als ik het zeggen moet / Als ik je weer zal zien (Jona/Sanne) Ik werk me omhoog (Sanne)
Als ik niet het vertrouwen had (Jona) Alles wordt beter dan dat (Sanne) Wat niet weet wat niet deert (Jona)
Tot ziens, misschien tot morgen / Dat ik je nooit beschermen kon (Sanne/Jona) |
Vlaanderen (2008)
Ik blijf achter (Sanne) Shiksa schone (Nathan)
Ik glimlach (Sanne) Een beetje te snel (Nathan) Een deel daarvan (Sanne) Het lied van Schmuel (Nathan) Een zomer in Kaatsheuvel (Sanne) Tien minuten (Nathan en Sanne)
Als ik het zeggen moet / Als ik je weer zal zien (Nathan/Sanne) Ik werk me omhoog (Sanne)
Als ik niet het vertrouwen had (Nathan) Alles wordt beter dan dat (Sanne) Wat niet weet wat niet deert (Nathan) Tot ziens, misschien tot morgen / Dat ik je nooit beschermen kon (Sanne/Nathan) |
| Prijzen | |||
| Award | Jaar | Categorie | Genomineerd/Winnaar |
| John Kraaykamp Musical Award | 2007 | vrouwelijke hoofrol kleine musical (Birgit Schuurman) | winnares |
| Vlaams Musical Prijs | 2008 | musical | winnaar |
| Vlaams Musical Prijs | 2008 | mannelijke hoofdrol (Jan Schepens) | winnaar |
| Vlaams Musical Prijs | 2008 | vrouwelijke hoofdrol (Ann van den Broeck) | winnares |
| Media | ||||
| Castalbums | artiest | 1CD/2CD/DVD | Taal | Jaar |
 |
Originele Off-Broadway cast | 1CD | Engels | 2002 |